Lenfoma Nedir ve Kaç Tipte Görülür?
Bağışıklık sisteminin önemli hücrelerinden lenfositlerden kaynaklanan lenfoma, tek bir hastalık değildir. Farklı seyir gösteren ve farklı tedavi gerektiren çok sayıda alt tipi bulunan bir kanser grubudur. Lenfoma, "Hodgkin lenfoma" ve "Hodgkin dışı lenfoma" olmak üzere iki ana grupta incelenir.
Bu iki ana grubun altında birbirinden farklı seyreden 70'ten fazla alt tip yer alır. Bazı alt tipler hızlı ilerleyerek kısa sürede tedavi gerektirirken, bazıları yıllarca belirti vermeden yavaş seyredebilir. Bu nedenle yalnızca "lenfoma" tanısını duymak, hastalığın seyri veya tedavisi hakkında fikir vermez; mutlaka alt tipinin belirlenmesi gerekir.
Her Yaşta Görülebilen Bir Hastalık
Lenfoma yalnızca ileri yaşlarda görülen bir hastalık değildir. Hodgkin lenfoma en sık 20-39 yaş arasında görülür ve "Bu yaşta kanser olmaz" düşüncesi maalesef tanıda gecikmelere yol açabilir.
Lenf bezleri enfeksiyonlar sırasında büyüyebilir ve genellikle birkaç hafta içinde kendiliğinden küçülür. Ancak küçülmeyen, giderek büyüyen veya ağrısız olan şişlikler, kişinin yaşı kaç olursa olsun mutlaka değerlendirilmelidir.
Lenfomayı İşaret Edebilen 11 Belirti
Lenfoma her zaman belirti vermeyebilir. Ancak bazı bulguların uzun sürmesi, giderek artması veya başka bir nedenle açıklanamaması durumunda hekim değerlendirmesi önem taşır:
- Boyun, koltuk altı veya kasıkta ağrısız lenf bezi şişlikleri
- Haftalar içinde küçülmeyen veya giderek büyüyen lenf bezleri
- Nedeni açıklanamayan ve uzun süren ateş
- Gece kıyafet veya çarşafları değiştirecek kadar yoğun gece terlemeleri
- Beslenme veya yaşam tarzında değişiklik olmaksızın açıklanamayan kilo kaybı
- Uzun süren öksürük, göğüste baskı veya nefes darlığı
- Karında şişlik, dolgunluk veya erken doyma hissi
- Belirgin ve açıklanamayan halsizlik ve yorgunluk
- Kolay morarma veya tekrarlayan kanamalar
- Vücutta yaygın ve nedeni açıklanamayan kaşıntı
- Ciltte nedeni açıklanamayan kızarıklık, döküntü veya lezyonlar
Tanı Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Boyun, koltuk altı veya kasıktaki ağrısız bir şişlik birkaç hafta içinde küçülmüyor, giderek büyüyorsa ya da ateş, gece terlemesi, kilo kaybı veya halsizlik eşlik ediyorsa bir hekime başvurulmalıdır. Doktora danışmadan antibiyotik veya kortizon kullanılmamalı, önerilen biyopsi geciktirilmemelidir.
Kan tahlili, ultrason veya PET-BT değerlendirmeleri lenfoma açısından önemli bilgiler sağlar. Ancak kesin tanı için şüpheli lenf bezinden biyopsi alınması ve doğru alt tipin belirlenmesi gerekir. Kan tahlilinin normal çıkması da lenfoma olmadığı anlamına gelmez. Hastalık bazen belirti vermeden, başka bir nedenle yapılan görüntüleme sırasında fark edilebilir.
Tedavide Erken Tanının Önemi
Erken değerlendirme ve doğru tanı, hastalığın tipine uygun tedavinin planlanmasında büyük önem taşıyor. Tanı konulduktan sonra hastalığın alt tipi belirlenerek hastaya özel tedavi planı oluşturulur.
