Donuk Omuz Nedir?
Donuk omuz, tıp dilinde "adhesiv kapsülitis" olarak bilinir ve omuz eklemini saran kapsülün iltihabi bir süreçle kalınlaşıp sertleşmesi sonucu ortaya çıkıyor. Normalde vücudun en hareketli eklemlerinden biri olan omuz, bu dönemde hem ağrılı hale geliyor hem de giderek hareket kabiliyeti azalıyor.
Hastalığın gelişiminde sadece mekanik bir "yapışma" sorunu değil, birden fazla süreç rol oynuyor. Eklem zarının iltihabı (sinovit), yeni damar oluşumu (anjiyogenez) ve dokunun sertleşmesi (fibrozis) hastalığın ilerlemesinde etkili oluyor.
Semptomlar ve Risk Grupları
Omuzda ağrı ve tutukluk, özellikle günlük hareketleri sınırlandırdığında donuk omuzun belirtilerindendir. Saçları tarken, üst rafa uzanırken, ceketini giyerken ya da arabada emniyet kemerinizi takarken omuzda ağrı ve tutukluk hissedilmesi tipik semptomlardır.
Acıbadem International Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Serap Kapcı'ya göre donuk omuz, toplumun yaklaşık yüzde 2-5'ini etkileyen bir hastalık olup, özellikle 40-65 yaş arasında ve kadınlarda daha sık görülüyor. Gece uykuyu bölen ağrı veya belirgin hareket kısıtlılığı yaratan durumlarda, üç haftadan daha uzun sürmesi halinde Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon uzmanına başvurmak uygun olacaktır.
Tetikleyen Faktörler
Donuk omuz vakalarının önemli bir bölümünde tek bir neden saptanmayabilir ve hastalık idiyopatik, yani nedeni bilinmeyen şekilde gelişebilir. Bununla birlikte bazı faktörler risk artırıyor:
- Diyabet ve tiroit hastalıkları gibi metabolik sorunlar
- Kalp-damar hastalıkları ve Parkinson hastalığı
- Omuz travması veya cerrahisi
- Omuzun ameliyat sonrası uzun süre hareketsiz kalması
Tanı ve Tedavi Süreci
Hastalığın tanısının büyük ölçüde ayrıntılı hasta öyküsü ve fizik muayene ile konulduğu belirtiliyor. Muayenede aktif ve pasif omuz hareket açıklığı değerlendiriliyor. Rotator manşet yırtığı, omuz kireçlenmesi veya sinir sıkışması gibi diğer nedenleri ayırt etmek gerektiğinde ultrasonografi ve uygun hastalarda MR gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabiliyor.
Erken başvuru, hem donuk omuzun doğru tanınması hem de benzer yakınmalara yol açabilecek diğer omuz sorunlarının ayırt edilmesi açısından önemlidir.
Tedavi Beklenmemeli
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Kapcı, donuk omuzun tedavi uygulanmadan zaman içinde düzelebilmesine rağmen, bu durumun her hastada geçerli olmadığını vurguluyor. Özellikle gece uykudan uyandıran ağrı veya günlük hareketleri belirgin biçimde kısıtlayan tutukluk varsa "nasıl olsa geçer" düşüncesiyle beklemek doğru değildir. Üç haftadan uzun süren omuz ağrısı ve hareket kaybı durumunda hekime başvurmadan değerlendirme geciktirilmemelidir.
