Doğum süreci kadınlar için hormonsal, psikolojik ve sosyal açıdan önemli değişimlerin yaşandığı bir dönem. Bu dönemde bazı annelerin duygusal dalgalanmalar yaşaması normal olmakla birlikte, bazı kadınlarda belirtiler daha ağır seyrederek doğum sonrası depresyon olarak adlandırılan klinik bir tablo oluşabiliyor. İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Kevser Altıntaş, annelik sürecinde zorlanmanın bir zayıflık olmadığını, erken fark etme ve yardım istemenin hem anne hem de bebek için önemli olduğunu belirtiyor.
"Annelik hüzünü" olarak bilinen durum genellikle doğum sonrası ilk 7-14 gün içinde kendiliğinden geçiyor. Ancak postpartum depresyon çok daha ciddi bir tablonun adı. Belirtileri doğumdan sonraki ilk 4-6 haftada ortaya çıksa da bazı kadınlarda doğumdan bir yıl içinde bile kendini gösterebiliyor. Sürekli mutsuzluk, keyif alamama, yoğun kaygı, yetersizlik hissi ve hatta bebeğe karşı olumsuz duygular bu dönemde dikkat edilmesi gereken belirtilerdir. Bu belirtiler annenin işlevselliğini etkiliyorsa ve iki haftadan uzun süre devam ediyorsa mutlaka bir hekim değerlendirmesi yapılmalıdır.
Doğum sonrası depresyon her annede ortaya çıkabilir; ancak bazı faktörler riski artırıyor. Daha önce depresyon veya anksiyete öyküsü, zor ya da travmatik doğum deneyimi, sosyal destek eksikliği, evlilik/ilişki problemleri, maddi zorluklar, beklenmeyen gebelik ve bebeğin sağlık sorunları risk faktörleri arasında yer alıyor. Günümüzde mükemmel anne olma baskısı ve sosyal medyada idealize edilen annelik algısı da annelerin kendilerini yetersiz hissetmelerinde önemli bir rol oynuyor.
Doğum sonrası depresyon tedavi edilebilir bir durumdur. Psikoterapi, ilaç tedavisi, sosyal destek ve yaşam tarzı düzenlemeleriyle tamamen iyileşme mümkündür. Belirtilerin şiddeti tedavi planını belirliyor ve mutlaka bir psikiyatri uzmanına danışılmalıdır. Doğumdan önceden itibaren eşle açık iletişim kurmak, bakım planını gözden geçirmek, uyku ve beslenmeye özen göstermek, gerekirse uzman desteği almak ve kendine zaman ayırmak depresyon riskini düşürebilecek önemli adımlar olarak değerlendiriliyor.