Çocuklarda ve Yetişkinlerde Farklı Belirtiler
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) yalnızca çocukluk döneminde görülen bir durum değil, yetişkinlikte de farklı biçimler alarak ortaya çıkabiliyor. Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi'nden Uzman Klinik Psikolog Jülide Unutmaz, DEHB'nin nörogelişimsel bir durum olduğunu ve kişinin dikkat, dürtü kontrolü ve kendini düzenleme becerilerini etkileyebileceğini belirtiyor.
Çocuklarda aşırı hareketlilik, dikkatin kolay dağılması ve başladığı işi tamamlamakta zorlanma gibi belirtiler daha belirgin olabilirken, yetişkinlerde dikkat dağınıklığına erteleme davranışı eşlik edebiliyor.
Yetişkinlerde Erteleme Davranışı Ön Plana Çıkıyor
DEHB belirtilerinin yaş gruplarına göre değişken gösterüş biçimleri olduğuna dikkat çeken Unutmaz, yetişkinlerde özellikle zaman yönetiminde zorluk, işleri belirli bir sıraya koyamama ve mevcut planları ilerletmekte güçlük gibi sorunların yaşanabileceğini açıklıyor. Bu nedenle DEHB'nin yalnızca hareketli çocuklarla ilişkilendirilmesi hatalı bir değerlendirmedir.
Her Dikkat Dağınıklığı DEHB Değildir
Unutmaz, zaman zaman dikkat dağınıklığı yaşamanın DEHB'yi doğrudan göstermediğini vurguluyor. Uykusuzluk, stres ve uzun süre ekrana maruz kalmak gibi faktörler de dikkati bozabilir. Bu nedenle doğru tanı için belirtilerin ne sıklıkta ortaya çıktığı ve kişinin okul, iş ve aile yaşamını hangi ölçüde etkilediğinin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Yanlış Tanılamadan Kaçınmak Önemli
DEHB'nin zaman zaman yanlış tanımlandığına dikkat çeken Unutmaz, dikkatini toplamakta veya hareketlerini kontrol etmekte zorlanan çocukların şımarık, yaramaz ya da disiplinsiz olarak etiketlenebileceğini ancak bunun büyük bir yanılgı olduğunu belirtiyor. Söz dinlemiyormuş gibi görünen bir çocuk aslında dikkatini sürdürmekte veya davranışlarını düzenlemekte ciddi zorluk yaşıyor olabilir.
Tanı Süreci Çok Boyutlu Değerlendirme Gerektirir
DEHB tanısının yalnızca tek bir test üzerinden konulmadığını belirtmiş olan Unutmaz, tanı sürecinin kapsamlı bir değerlendirme gerektirdiğini ifade etmiştir. Doğru tanının konulması ve uygun tedavi planının oluşturulması için profesyonel bir değerlendirme sürecinin takip edilmesi önemlidir.
