Alzheimer Hastalığı ve Türkiye'de Görülme Sıklığı

Son yıllarda yaşam süresinin uzamasıyla birlikte Alzheimer hastalığının görülme sıklığı giderek artıyor. Ülkemizde yaklaşık 700 bin kişi Alzheimer hastalığıyla mücadele ederken, 2050 yılına kadar bu sayının 2,5 katına çıkması bekleniyor.

Beyin hücrelerinin ilerleyici bir şekilde hasar görmesi ve kaybedilmesiyle ortaya çıkan Alzheimer hastalığı sadece hastanın değil, ailesinin ve yakın çevresinin de yaşamını derinden etkiliyor.

Hastalığın Başlangıcı ve Erken Belirtiler

Alzheimer hastalığı sinsice başlıyor. İlk belirtilerin ortaya çıkmasından yaklaşık 20 yıl önce beyinde değişikliklerin başlayabildiğine dikkat çeken Prof. Dr. Neşe Tuncer, ilk belirti olarak yakın zamanda yaşanan olayların unutulması, aynı soruların tekrar tekrar sorulması veya tanıdık kelimelerin hatırlanamaması şeklinde kendini gösterdiğini belirtiyor.

Hastalık ilerledikçe bireyin planlama becerisinin zayıfladığı, zaman ve mekan algısının bozulduğu, kişilik değişiklikleri ortaya çıktığı gözleniyor. Son evrelerde hasta, en temel günlük ihtiyaçlarını karşılayamaz hale geliyor.

Aileler Üzerindeki Etki

Hastalığın ilerleyici doğası hastaların giderek bağımsızlığını yitirmesine, bakım verenlerin ise ciddi fiziksel, psikolojik ve ekonomik yüklerle karşılaşmasına neden olmaktadır. Alzheimer hastalığı bireysel olduğu kadar ailevi ve toplumsal bir sağlık sorunudur.

Alzheimer Riskine Zemin Hazırlayan Faktörler

Yaş ve genetik yatkınlık gibi değiştirilemeyen riskler olsa da, yaşam tarzıyla ilişkili bazı risk faktörlerini kontrol altına almak mümkündür. Prof. Dr. Tuncer, Alzheimer hastalığına zemin hazırlayan başlıca yaşam alışkanlıkları ve risk faktörlerini şu şekilde sıralamaktadır:

  • Düzenli egzersiz yapmamak
  • Kontrolsüz tansiyon
  • Yüksek kolesterol ve tedavi edilmeyen hipertansiyon
  • Tedavi edilmeyen işitme kaybı
  • Diyabet ve insülin direnci
  • Obezite
  • Sigara ve alkol kullanımı
  • Sosyal izolasyon ve yalnızlık
  • Yetersiz ve kalitesiz uyku
  • Sağlıksız beslenme, işlenmiş gıdalar, aşırı şeker ve trans yağ ağırlıklı diyetler
  • Depresyon
  • Kafa travması öyküsü
  • Hava kirliliğine maruz kalma

Orta Yaşta Alınan Kararların Önemi

Belgili verilere göre Alzheimer riskini azaltmak mümkündür. 70'li yaşlarda bellek yakınması yaşayan bir bireyde süreç aslında 50'li yaşlarda başlamış olabilir. Bu durum, sağlıkla ilgili orta yaşta alınan kararların, yaşlılıkta beyin sağlığını doğrudan belirlediğini göstermektedir.

Erken Tanı ve Tedavide Yeni Gelişmeler

Acıbadem Ataşehir Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Neşe Tuncer, erken tanı ve tedavide umut veren gelişmeleri vurgulayarak, beyin sağlığını korumaya yönelik önlemlere erken yaşlardan itibaren önem verilmesi gerektiğini belirtiyor.