Çocuklarda Lösemi Nedir?

Halk arasında "kan kanseri" olarak bilinen lösemi, çoğunlukla kan hücrelerinin üretildiği kemik iliğinde ortaya çıkıyor. Kemik iliğinde bulunan lenfoid veya miyeloid öncül hücreler kontrolsüz şekilde çoğalarak vücuda yayılması sonucu hastalığın belirtileri görülmeye başlıyor. Lösemi bazı durumlarda lenf bezleri veya merkezi sinir sistemi gibi farklı bölgelerde başlayarak kemik iliğine de ulaşabiliyor.

Hastalık Ne Sıklıkta Görülüyor?

Çocukluk çağı kanserlerinin yaklaşık yüzde 25-30'unu lösemiler oluşturuyor. Yenidoğan döneminden ergenliğe kadar her yaşta ortaya çıkabilen hastalık, en sık 2-5 yaş arasındaki çocuklarda gözlemleniyor.

Göz Ardı Edilen Belirtiler

Lösemi çeşitli belirtilerle kendini gösterebiliyor:

  • Kendiliğinden veya çok hafif bir darbeyle oluşan morluklar
  • Sayısı giderek artan ve geçmeyen morluklar
  • Uzun süren kol ve bacak ağrıları
  • Ateş
  • Halsizlik
  • Solukluk
  • Kanama
  • Bilinmeyen nedenlerle ortaya çıkan yorgunluk

Önemli olan nokta, bu yakınmaların çocuklarda sık görülen başka sağlık sorunlarını da çağrıştırması, böylece hastalığın fark edilmesini güçleştirmesi. Örneğin, oluşan morluklar düşme ve çarpmaya, uzun süren kol veya bacak ağrıları büyümeye bağlanabilir.

Lösemi Risk Faktörleri

Çocukluk çağı lösemimleri, hastalığın oluşumunda etkili olan unsurlar açısından erişkinlerde görülen lösemilerden farklılık gösteriyor. Erişkinlerde çevresel etkenler ön plana çıkarken, çocuklarda genetik faktörler ağırlık kazanıyor.

Lösemi gelişiminde rol oynayan faktörler şu şekilde sıralanıyor:

  • Genetik yatkınlık
  • Hücre DNA'sındaki mutasyonlar
  • Nükleer radyasyon
  • Epstein-Barr (EBV) virüsü ("Öpücük Hastalığı")
  • Benzen gibi bazı kimyasal maddeler
  • Ailede kanser geçmişi bulunması

Tedavide Başarı

Bazı lösemi türlerinde tedavi başarısı yüzde 95'e ulaşıyor. Bu nedenle hastalığın erken teşhis edilmesi hayati önem taşıyor.

Uzmanının Uyarıları

Prof. Dr. Cengiz Canpolat, Acıbadem Altunizade Hastanesi Çocuk Hematolojisi ve Çocuk Onkolojisi Uzmanı, ebeveynlere şu uyarılarda bulunuyor:

"Her morluk çocuğun hareketli olmasıyla açıklanmamalıdır. Kendiliğinden veya çok hafif bir darbeyle oluşan, sayısı giderek artan ve geçmeyen morlukların yanı sıra uzun süren kol-bacak ağrıları mutlaka hekim tarafından değerlendirilmelidir."

Bu belirtileri fark eden ebeveynlerin gecikmeden çocuklarını pediatrist veya çocuk hematolog-onkologa göstermesi önemli.