Karnın sağ üst bölümünde başlayan, sırta veya sağ omuza yayılan ve saatlerce sürebilen şiddetli ağrı, çoğu zaman basit hazımsızlık olarak değerlendirilse de altta yatan neden safra kesesi iltihabı (akut kolesistit) olabilir. Tıp dilinde akut kolesistit olarak bilinen bu durumda, ateş, bulantı ve kusmanın eşlik ettiği şiddetli karın ağrısı kesinlikle ihmal edilmemelidir. Gecikmiş başvurular, safra kesesinde delinme, yaygın karın zarı enfeksiyonu ve sepsis gibi yaşamı tehdit eden ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Tedavide ilk 72 saat kritik öneme sahiptir.
Safra kesesi, karaciğer tarafından üretilen safrayı depolayan ve yağlı yemeklerden sonra bağırsağa boşaltarak yağların sindirimine yardımcı olan bir organdır. Safranın içeriğindeki kolesterol, safra tuzları ve pigmentleri arasında denge bozulduğunda safra çamuru ve ardından safra taşları oluşabilir. Bu taşlardan birinin safra kesesinin çıkış kanalını tıklaması, akut kolesistit tablosunun yaklaşık yüzde 90-95'ini oluşturur. Erişkinlerin yaklaşık yüzde 10-20'sinde safra taşı bulunsa da, önemli bir kısmında hiçbir belirti gelişmez.
Safra kesesi iltihabı kadınlarda erkeklere göre 2-3 kat daha sık görülür. Östrojen hormonunun safra içerisindeki kolesterol miktarını artırması ve hamilelik döneminde safra kesesi hareketlerinin yavaşlaması buna neden olmaktadır. İleri yaş, aile öyküsü, obezite, diyabet, yüksek kolesterol, uzun süreli açlık, hızlı kilo kaybı ve bazı kan hastalıkları da hastalık riskini artıran faktörlerdir. Sağlıklı kilo korunması, düzenli fiziksel aktivite, liften zengin beslenme ve uzun süreler açlık yapılmaması risk önemli ölçüde azaltabilir.
