Protein Yalnızca Miktarla Değerlendirilmemeli
Protein, kas kütlesinin korunmasından doku onarımına kadar vücudun birçok temel işlevinde rol oynasa da, günlük beslenimde yeterli miktarda protein tüketmek tek başına kas kütlesinin korunacağı veya artacağı anlamına gelmiyor. Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Beslenme ve Diyet Uzmanı Uzm. Dyt. Gamze Akbaş İşbilir, protein ihtiyacının karşılanmasında miktarın kadar önem taşıyan diğer faktörlerin bulunduğunu vurguluyor.
Uzman'a göre kişinin yaşı, genel sağlık durumu, fiziksel aktivite düzeyi, toplam enerji alımı ve tercih edilen protein kaynakları da kadar mühimdir. "Ne kadar protein tüketiyorum?" sorusunu tek başına değerlendirmek yeterli olmayabilir.
Tüketilen Protein Vücutta Nasıl Kullanılıyor?
Besinlerle alınan proteinler, sindirim sistemi boyunca daha küçük yapılara parçalanıyor ve amino asitler halinde emilerek dolaşıma katılıyor. Bu amino asitler yalnızca kas dokusunda değil; enzimlerin, hormonların ve çeşitli vücut proteinlerinin yapımında da kullanılıyor.
Tabağa konulan protein miktarı ile vücudun bu proteini nasıl değerlendirdiği aynı kavram değildir. Proteinin kaynağı, sindirilebilirliği, amino asit içeriği, kişinin genel beslenme düzeni ve fizyolojik özellikleri sürecin farklı aşamalarını etkileyebilmektedir.
Uzm. Dyt. Gamze Akbaş İşbilir, "Vücudumuz tükettiğimiz proteini doğrudan kasa göndermez. Öncelikle sindirim ve emilim süreçlerinin gerçekleşmesi gerekir. Sonrasında amino asitler vücudun ihtiyaçları doğrultusunda farklı metabolik süreçlerde kullanılır" açıklamasını yapıyor.
Daha Fazla Protein, Otomatik Olarak Daha Fazla Kas Anlamına Gelmiyor
Spor yapan bireylerde yüksek protein tüketiminin otomatik olarak daha fazla kas kütlesi sağlayacağı düşüncesi yaygın olsa da, kas dokusunun korunması ve gelişmesi yalnızca protein tüketimiyle ilişkili değildir.
Kas dokusunun korunması ve gelişmesi; yeterli ve dengeli beslenmenin yanı sıra fiziksel aktiviteyle de yakından ilişkilidir. Direnç egzersizleri kas dokusunda protein sentezini uyaran önemli faktörlerden biridir. Bu nedenle kişinin ihtiyacının üzerinde protein tüketirken hareketsiz bir yaşam sürmesi, tüketilen proteinin doğrudan kas kütlesine dönüşeceği anlamına gelmemektedir.
Uzman, "Kas kütlesini korumak isteyen bir bireyde yalnızca protein miktarını artırmaya odaklanmak yerine beslenme ile hareketi birlikte değerlendirmek gerekir. Özellikle uygun direnç egzersizleri ile yeterli protein ve enerji alımının birlikte ele alınması önemlidir" tavsiyesinde bulunuyor.
İleri Yaşlarda Protein ve Egzersiz Daha Önemli Hale Geliyor
İleri yaşlarda kas kütlesi ve kas gücündeki azalma daha belirgin hale gelebiliyor. Yaşlanmayla birlikte kas dokusunun protein ve egzersiz uyaranlarına verdiği yanıtın değişmesi, beslenme planlamasını daha kritik hale getirmektedir.
İleri yaştaki bireylerde protein gereksiniminin yalnızca standart bir hesaplama üzerinden değerlendirilmemesi gerekmektedir. Kişinin kilosu, beslenme durumu, fiziksel aktivitesi, eşlik eden hastalıkları ve günlük enerji alımı gibi faktörlerin birlikte değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
Yaş ilerledikçe yeterli protein almak kadar kasını aktif tutmak da önemli hale gelmektedir.
