Türkiye Avrupa'da diyabet oranında birinci

Türk Oftalmoloji Derneği (TOD), 14 Kasım Dünya Diyabet Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, Türkiye'nin Avrupa bölgesinde diyabet görülme oranının en yüksek olduğu ülke konumunda olduğuna dikkat çekti. Uluslararası Diyabet Federasyonu'nun (IDF) 2025 yılında yayımladığı 11. Diyabet Atlası'na göre, Türkiye'de 20-79 yaş aralığında yaklaşık 9,6 milyon diyabetli yetişkin bulunuyor. Yaşa göre standardize edilmiş diyabet görülme oranı yüzde 16,5 olan Türkiye, Avrupa'da bu alanda üst sıralarda yer alıyor.

Hastalığın sinsiliği: Tanısızlık sorunu

Türk Oftalmoloji Derneği Tıbbi Retina Birimi Başkanı Prof. Dr. Sibel Çalışkan Kadayıfçılar, dünyada ve Türkiye'de diyabetli hastaların yaklaşık yüzde 50'sinin tanı alabildiğini vurgulayarak, birçok kişinin diyabet hastası olduğunu ilk kez göz muayenesi sırasında öğrendiğini belirtti. Bu durum, hastalığın teşhisinde ve kontrol altına alınmasında ciddi gecikmelere yol açıyor.

Prof. Dr. Kadayıfçılar, diyabetin göz sağlığı üzerindeki etkilerinin ve görme kaybı riskinin altını çizerek, hastaların herhangi bir görme şikayeti olmasa bile yılda en az bir kez göz muayenesi yaptırmaları gerektiğini söyledi.

Göz sorunları: Katarakt'tan kalıcı görme kaybına

Diyabetin göz sağlığı üzerinde yarattığı hasarlar çeşitli ve ciddi:

  • Kataraktlar: Diyabetli hastalarda kataraktın daha sık ve daha erken yaşlarda görülebilmesi
  • Çift görme: Bazı hastalarda göz kaslarını etkileyen çift görme problemi
  • Diyabetik retinopati: Retina damarlarında hasar, makula ödemesi ve anormal yeni damar oluşumu
  • Göz içi kanamalar: Yeni damarlardan meydana gelen kanamaların görme kaybına neden olması

Diyabetik retinopati: En yaygın göz komplikasyonu

Diyabetik retinopati, şeker hastalığına bağlı en yaygın göz komplikasyonudur. Prof. Dr. Sibel Çalışkan Kadayıfçılar, yüksek kan şekerinin retina damarlarında sızıntıya, tıkanmaya ve retinada yetersiz beslenmeye yol açtığını belirterek, hastalığın erken evrelerinde hiçbir belirti vermeden sinsice ilerlediğini vurguladı.

Kontrol altına alınmadığı takdirde, diyabetik retinopati körlüğün en önemli nedenlerinden biri haline gelebiliyor. Kontrolsüz diyabette hastanın gözlük dereceleri hızla değişebiliyor; hastanın üç-dört ayda bir gözlüğünü değiştirme ihtiyacı duyması, kan şekerinin kontrol edilmesini gerektiriyor.

Risk faktörleri artıyor

Diyabetik retinopatiye eşlik eden diğer risk faktörleri arasında yüksek tansiyon, yüksek kolesterol düzeyleri, obezite, böbrek hastalığı, kansızlık ve uyku apnesi bulunuyor. Hastalığın süresi uzadıkça görme kaybı riski de artıyor.