Hepatit virüsleri belirti göstermeden ilerleyebilir
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Dilek Leyla Mamçu, hepatit virüslerinin çoğu zaman belirgin belirtilerle ortaya çıkmadığını ve yıllarca sessizce ilerlediğini belirtmiştir. Uzman, hepatit B ve C virüsü taşıyıcılarının mutlaka hasta olmadıklarını, ancak virüsü çevrelerine yayabileceklerini vurgulamıştır.
Dr. Mamçu, "B ve C virüsü taşıyıcılarının büyük çoğunluğu belirti vermez, fakat virüsü çevrelerine yayabilirler. Bazılarında virüs karaciğeri sessizce hasara uğratır ve siroza giden yolu açar" demiştir.
Hepatit bulaşma yolları farklılık gösterir
Hepatit A ve E tipi virüsler çoğunlukla kirli su ve gıdalarla bulaşırken, B ve C tipi hepatitler kan ve cinsel temas yoluyla yayılmaktadır. Dr. Mamçu, sarılık belirtilerinin görülmemesine rağmen hastalığın geçirilebileceğini ve virüs taşıyıcılığının devam edebileceğini belirtmiştir.
Sarılığın nedenleri çeşitlidir
Karaciğer tarafından vücuttan atılan bilirubin maddesinin vücutta birikmesi sonucunda deri ve göz aklarının sarı renk alması "sarılık" olarak adlandırılmaktadır. Dr. Mamçu, tüm sarılıkların nedeninin aynı olmadığını açıklamıştır.
Bilirubin, karaciğer tarafından vücuttan atılmadan önce suda eriyebilen bir şekle dönüştürülmelidir. Bu dönüşümden öncesinde, sırasında veya bilirubinin bağırsağa akması esnasında sarılık ortaya çıkabilir.
Her sarılık bulaşıcı değildir
Dr. Mamçu, sarılıkların sadece bazı mikroorganizmalarla oluşturulan türlerinin bulaşıcı olduğunu belirtmiştir. Diğer sarılıklarda bulaştırıcılık bulunmamaktadır. Ancak, sarılığın nedeninin doktor tarafından tam olarak tespit edilmesine dek bulaşıcı kabul edilmesi gerekir.
Bulaşıcı sarılık olarak da bilinen viral hepatit, ışık mikroskopu ile görülemeyecek kadar küçük virüs mikroorganizmalarının oluşturduğu karaciğerin yaygın enflamatuar hastalığıdır. Hastalık en az 6 farklı virüsle (A, B, C, D, E ve G) oluşmaktadır.
Belirtiler görülmeksizin de virüs taşınabilir
Hepatit virüsleri bulaştıktan sonra belirli bir kuluçka döneminde hastalık yapmaktadır. Hastaların yarısından fazlasında hastalık sırasında sarılığın ortaya çıkmaması veya silik kalması mümkündür. Bu nedenle pek çok kişi sarılık hastalığı geçirdiğini fark edememektedir.
Çocuklarda belirtiler daha hafif ve kısa süreli olduğundan, özellikle küçük yaş grubundaki çocuklarda hastalık teşhis edilmeden geçip gidebilir.
Görülebilecek belirtiler
Bazı hastalılarda kuluçka süresini takiben halsizlik, iştahsızlık, mide bulantısı, karının sağ üst kadranında ağrı, deri ve gözaklarının sararması ve idrarın koyulaşması ile başlayan belirtiler ortaya çıkabilir. Kısa süreli ateş de gözlenebilmektedir. Bulaşıcı sarılık genellikle 4-6 haftalık bir hastalık sürecine sahiptir.
Teşhis için kan testi yapılması önemli
Dr. Mamçu, sarılığın nedeninin belirlenmesi ve hepatit B ile C taşıyıcılığının tespiti için kan testi yaptırılmasının önemine dikkat çekmiştir. Erken teşhis, tedavi ve komplikasyonların önlenmesinde kritik rol oynamaktadır.
