Zatürre Nedir ve Kimleri Tehdit Eder

Zatürre (pnömoni), akciğerlerdeki hava keseciklerinin bakteri, virüs veya mantarlar gibi enfeksiyon etkenlerinin neden olduğu iltihabidir. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Dilek Leyla Mamçu, hastalığın dünya genelinde hem çocuklarda hem de erişkin hastalarda ölüme en sık neden olan enfeksiyon hastalıklarından biri olduğuna dikkat çekiyor.

Hastalık her yaştan insanı etkileyebilmesine rağmen, özellikle beş yaş altı çocuklar ve 65 yaş üstü yaşlı erişkinler için ciddi komplikasyonlara ve ölüme neden olabilmektedir. Toplumda gelişen zatürre vakaları, tüm dünyada hastane başvurularının, tedavi giderlerinin ve iş-okul gün kaybının önemli bir bölümünden sorumludur.

Zatürrenin Belirtileri

Hastalığın en sık görülen belirtileri şunlardır:

  • Yüksek ateş
  • Öksürük
  • Balgam çıkarma (sarı, yeşil veya kanlı olabilir)
  • Göğüs ağrısı
  • Nefes darlığı (ağır vakalarda)

Zatürre genellikle ani başlamakta ve tedavi ile hızla iyileşebilmektedir. Ancak bazı hastalarda belirtiler daha şiddetli ve uzun süreli olabilir.

Risk Altındaki Gruplar

Hastalığın daha ağır seyretme riski yüksek olan gruplar:

  • Beş yaş altı çocuklar
  • 65 yaş ve üstü yaşlı bireyler
  • Böbrek, şeker hastalığı, kalp veya akciğer hastalığı gibi kronik hastalığı olanlar
  • Sigara kullananlar
  • Bağışıklık sistemi baskılanmış olan kişiler (kronik hastalık veya ilaç nedeniyle)

Tanı ve Tedavi

Zatürrenin tanısı, yapılan fizik muayene, laboratuvar tetkikleri ve akciğer görüntülemeleri birlikte değerlendirilerek konulur.

Hastalığın tedavisi neden olan etkene göre değişiklik gösterir:

  • Bakteri kaynaklı zatürrelerde antibiyotik tedavisi oldukça önemlidir ve tanı konulduktan sonra en kısa sürede başlanmalıdır.
  • Virüs kaynaklı vakalarda antiviral ilaçlar kullanılabilir.

Çoğu zatürre vakası ayakta tedavi edilebilmesine rağmen, ağır zatürre durumlarında hastanede yatarak tedavi şarttır. Tedavi süresi, hastalığın başlangıçtaki şiddeti, neden olan etken ve eşlik eden hastalık varlığına göre değişiklik gösterebilir.

Hastalıktan Korunma Yolları

Dr. Mamçu, özellikle risk grubundaki bireylerin aşılama yaptırmasını önermiştir:

  • Pnömokok aşısı (zatürreyi en sık neden olan bakteriye karşı)
  • Yıllık grip aşısı

Dünya Zatürre Günü kapsamında sağlık uzmanları, vatandaşları hastalanırsa gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurmaya ve doktor önerilerine uyarak tedavilerini tamamlamaya çağırmaktadır.