Dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen sarı nokta hastalığı (yaşa bağlı makula dejenerasyonu), göz retinasının merkezi görmeyi sağlayan makula bölgesinin zamanla hasar görmesiyle gelişiyor. 2020'de yaklaşık 196 milyon kişi bu hastalıkla mücadele ederken, nüfusun yaşlanmasıyla birlikte 2040'ta bu sayının 288 milyona çıkması bekleniyor. Türkiye'de de yaşlanan nüfus nedeniyle hastalığın sıklığı giderek artıyor.
Hastalık ilerledikçe okuma, araç kullanma, yüz tanıma ve ayrıntıları seçme gibi işlevlerde ciddi zorluklar ortaya çıkıyor. Her iki gözü tutuğunda günlük yaşam önemli şekilde etkilenebiliyor. Hatta ileri evrelerde güvenli yürüyüşü zorlaştıran hastalık, sosyal izolasyon, depresyon ve yaşam kalitesinde düşüşe neden olabiliyor.
Sarı nokta hastalığı kuru tip ve yaş tip olmak üzere iki ana gruba ayrılıyor. Kuru tipte retina altında biriken drusen adlı birikintiler ve hücre kaybı sonucu görme yetisi yavaş yavaş azalırken, yaş tipte ise retina altında anormal damarlar gelişmekte ve sıvı veya kan sızdırarak haftalar, hatta günler içinde ciddi görme kaybına neden olabiliyor.
İlerleyen yaş başlıca risk faktörü olup, 55 yaşından sonra görülme sıklığı belirgin şekilde artıyor. Sigara kullanımı riski yaklaşık 2 kat artırırken, hipertansiyon, diyabet, kardiyovasküler hastalıklar, obezite ve sağlıksız beslenme de risk faktörleri arasında yer alıyor. Erken evrelerinde belirti vermeyen hastalık, ilerledikçe düz çizgilerin eğri görünmesi, okuma sırasında bulanıklık, merkezi görüşte silik noktalar ve işığa hassasiyet artışı gibi belirtiler gösteriyor.
Hastalığın tanısında detaylı göz muayenesinin yanı sıra optik koherens tomografi gibi gelişmiş görüntüleme teknolojileri kullanılıyor. Tedavinin temel hedefi mevcut görmeyi korumak ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaktır. Erken tanı ve zamanında tedavi, özellikle yaş tipi sarı nokta hastalığında görmenin korunması açısından büyük önem taşıyor. Bu nedenle 50 yaş üzeri kişiler, ailelerinde hastalık öyküsü olanlar ve herhangi bir şikayetleri olmasa bile düzenli göz kontrollerini ihmal etmemelidirler.