Yapay Zeka Mesleği Dönüştürüyor
30 Eylül Uluslararası Çeviri Günü kapsamında, yapay zeka ve çeviri teknolojilerinin mürcim-tercümanlık mesleğine etkileri değerlendirildi. Üsküdar Üniversitesi İngilizce Mütercim ve Tercümanlık Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Sabri Gürses, teknolojinin çevirmen ihtiyacını ortadan kaldırmadığını, aksine mesleği yeni uzmanlık alanlarına taşıdığını ifade etti.
İnsan İhtiyacı Asla Ortadan Kalkmayacak
Google Translate ve yapay zeka tabanlı araçlar saniyeler içinde çeviri yapabilse de, insan çevirmene duyulan ihtiyacın devam edeceğini belirten Gürses, mesleklerin teknolojiyle ortadan kalkmaktan çok dönüşerek yeni uzmanlık alanları kazandığını vurguladı.
Gürses, "İnsanlık tarihi boyunca meslekler ortadan kalkmıyor aslında, hep yeni meslekler ve uzmanlıklar ekleniyor onlara. Makineler geldi diye insanın varlığına duyulan ihtiyaç hiçbir zaman ortadan kalkmayacak, çünkü insan dünyasında yaşıyoruz. Teknoloji insanların hayatını, işlerini kolaylaştırmak için var, onları ortadan kaldırmak için değil" dedi.
Çevirmen Artık Yalnızca Dil Uzmanı Değil
Çağdaş mürcim-tercümanlık eğitiminde yalnızca yabancı dil bilgisinin yeterli olmadığını vurgulayan Gürses, çevirmenlerin kültür, yöntem, tarih ve toplumsal ihtiyaçlar konusunda da uzmanlaşması gerektiğini belirtti.
"Çağımızda mürcim-tercümanlar sadece dil bilen kişiler olarak değil, çevirinin yöntemlerini ve tarihini, kültür farklarını, toplumsal ihtiyaçları bilen uzmanlar olarak yetişiyor" ifadesini kullanan Gürses, Türkiye'nin çeviri geleneğinin günümüzde üniversitelerin mürcim-tercümanlık bölümlerinde yeni teknolojilerle devam ettiğini kaydetti.
Makine ve İnsan Arasındaki Temel Fark: Deneyim
Yapay zekanın kültür, mizah, ironi ve toplumsal bağlamı kavrama kapasitesine de değinen Gürses, yapay zekanın insan davranışlarını ve kültürünü, beslendiği insan üretimi veriler üzerinden öğrenebildiğini ifade etti.
"Yapay zeka ya da makineler toplumsal bağlamı sadece okuyup kopyaladıkları insan metinlerinden, filmlerinden öğrendikleri kadar biliyor. İnsanın öngörülemezliğini, ruhunu, psikolojisini, yaratıcılığını tanımıyor, yaşamıyor makineler. Sadece topladıkları verilere bakarak biliyormuş gibi yapabiliyorlar" dedi.
İnsan ile makine arasındaki temel farkın deneyim olduğunu belirten Gürses, "İnsan çevirmenin makineye üstünlüğü bu; makine hızlı çözümleri içine kaydettiği verileri sentezleyerek verebilir ama insan gerçek bir deneyim yaşatır" şeklinde konuştu.
