Türkiye kritik enerji eşiğinde
EIF 2026 Enerji Dönüşüm Fuarı ve Kongresi'nin açılışında konuşan İklim Enerji Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Güven, Türkiye'nin enerji tüketimi açısından önemli bir miladeye ulaştığını vurguladı. Kişi başına yaklaşık 4 bin kilovatsaatlik tüketimle, eğitim, sağlık ve yaşam kalitesinde hızlı iyileşmelerin yaşandığı refah eşiğinde yer alan Türkiye, gelişmişlik açısından kritik bir konumdadır.
Küresel elektrik talebi hızla yükseliyor
Güven, küresel enerji piyasasında yaşanan dramatik değişimleri aktararak, elektrikli araçlar ve hızla büyüyen veri merkezlerinin etkisiyle dünya elektrik talebinin toplam enerji artışını ikiye katladığını belirtti. Küresel elektrik talebi yılda yüzde 3 ile 4 arasında büyürken, bu oran toplam enerji talebindeki artış hızının yaklaşık iki katına ulaşmıştır.
Veri merkezleri tüketimi 2030'da iki katına çıkacak
Uluslararası Enerji Ajansı'nın öngörüsüne göre, veri merkezlerinin elektrik tüketimi 2030'a kadar iki katından fazla artması beklenmektedir. Elektrikli araçlar, ısı pompaları, soğutma ihtiyacı, sanayide elektrifikasyon ve veri merkezleri bu yükselişte esas rol oynamaktadır.
Elektrik erişimi refah göstergelerini belirliyor
Elektrik tüketimi ile insani gelişmişlik arasındaki ilişki incelendiğinde, kişi başına yıllık net elektrik tüketimi 4 ile 5 bin kilovatsaate ulaştığında eğitim, sağlık, yaşam süresi ve gelir göstergeleri hızla yükselmeye başlamaktadır. Buna karşılık, dünyada 700 milyondan fazla insan henüz elektriğe erişemezken, bazı Afrika ülkelerinde kişi başına yıllık tüketim birkaç yüz kilovatsaat düzeyinde kalmaktadır. Gelişmiş ülkelerde ise bu rakam 8 ile 15 bin kilovatsaat aralığında değişmektedir.
YEKA yarışmalarında rekabetin yoğunluğu
2 Kasım'da tamamlanan YEKA RES-2026 kapsamında Sivas, Kütahya, Manisa ve Balıkesir'deki 7 projede toplam 1.500 megavat kapasite tahsis edildi. Yarışmalara 29 şirket 73 teklif verirken, teklifler kilovatsaat başına 3,50 avro sentlik taban fiyatında yoğunlaştı ve toplamda 60 milyon avroyu aşan katkı payı taahhüdünde bulunuldu. Balıkesir-4 yarışmasının 34 tur sürmesi, rekabetin şiddetini ortaya koymuştur.
3 Kasım'da sonuçlanan YEKA GES-2026'da ise 11 projede 785 megavat kapasite tahsis edilmiştir. Güven, enerji sektörünün temel meselesinin bu dönüşümü daha verimli, temiz ve düşük maliyetli gerçekleştirmek olduğunu vurgulamıştır.
