COP31'de Peyzaj ve İklim Uyumu
TMMOB Peyzaj Mimarları Odası, 9-20 Kasım'da Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) sırasında peyzajın iklim değişikliğine uyum planlarına ve yatırım kararlarına dahil edilmesini talep edecek. Oda, Uluslararası Peyzaj Mimarları Federasyonu (IFLA) delegasyonunda yer alacak ve konferansın iki haftasında da federasyonun COP31 Pozisyon Belgesi'nde yer alan önerileri Türkiye'deki planlama ve uygulama süreçleri açısından gündeme taşıyacak.
İklim Risklerine Karşı Planlama Kararlarının Önemi
Oda Başkanı Özay Yerlikaya, iklim risklerinin imar ve yatırım kararları alınırken gözetilmesi gerektiğini belirtmiştir. Yerlikaya'ya göre, bir dere koridorunun korunup korunmaması, bir mahallenin geçirimsiz yüzeylerle kaplanma oranı veya insanların sıcak günlerde gölgeye erişebilirliği gibi kararlar, kentlerin sel ve aşırı sıcaklara maruziyetini doğrudan belirler.
Başkan, iklime uyumun imar planı hazırlanırken ve yatırım bütçesi belirlenirken başlaması gerektiğini ifade ederek, "COP31'de savunduğumuz yaklaşım, peyzaj mimarlarının bu kararlara en başından katılması ve belediyelerin iklim risklerine en açık mahallelerden başlayarak uygulama yapabilecek teknik ve mali kapasiteye kavuşmasıdır" diye açıklamıştır.
Mavi-Yeşil Altyapı Sistemleri
IFLA'nın pozisyon belgesi, doğa temelli çözümlerin ulusal uyum politikalarına, kentlerin iklim eylem planlarına ve yatırım programlarına birlikte yansıtılmasını önermektedir. Bu bağlamda su yönetimiyle yeşil alan planlamasını bir araya getiren mavi-yeşil altyapı sistemleri öne çıkmaktadır.
Uygulanabilir çözümler arasında şunlar sayılabilir:
- Yağmur suyunu geçici olarak tutabilen parklar
- Suyun toprağa sızmasına olanak veren geçirimli yüzeyler
- Birbirine bağlanan yeşil alan ağları
- Gölgelendirilmiş halka alanlar ve yürüyüş yolları
Yerel Yönetimlerin Mali Kapasitesi ve Uyum Finansmanı
Belgede, yerel yönetimlerin iklim finansmanına erişiminin güçlendirilmesi gerektiğine vurgu yapılmaktadır. Yatırımların, iklim risklerine daha fazla maruz kalan toplulukların ihtiyaçları gözetilerek planlanması önerilmektedir.
Uygulamaların başarısı, yağmur suyunun ne kadarının tutulduğu, gölgeye erişimin nerelerde arttığı ve bu iyileşmelerden kimlerin yararlandığı gibi ölçülebilir göstergelerle izlenmelidir. Pozisyon belgesi, uyum finansmanının yerelde uygulanabilir projelere yönlendirilmesini de tavsiye etmektedir.
