Türkiye'nin Enerji Konumu
Antalya'da 5-7 Kasım tarihleri arasında düzenlenen EIF 2026 Enerji Dönüşüm Fuarı ve Kongresi'nin açılışında konuşan İklim Enerji Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Güven, Türkiye'nin enerji tüketimi açısından önemli bir eşiğe ulaştığını belirtti. Ülke, kişi başına yaklaşık 4 bin kilovatsaatlik tüketim düzeyiyle eğitim, sağlık ve gelir seviyeleri açısından hızlı gelişmenin yaşandığı kritik bir noktada bulunuyor.
Küresel Elektrik Talebindeki Hızlı Artış
Güven, küresel enerji piyasasındaki dinamikleri değerlendirerek, elektrik talebinin yılda yüzde 3-4 oranında büyüdüğünü ve bu artış hızının toplam enerji talebindeki gelişmenin yaklaşık iki katına çıktığını açıkladı. Bu hızlı büyüyüşün arkasında birden fazla faktör yer alıyor:
- Elektrikli araçların yaygınlaşması
- Isı pompaları ve soğutma ihtiyaçları
- Sanayide elektrifikasyon
- Hızla büyüyen veri merkezlerinin artan enerji ihtiyacı
Uluslararası Enerji Ajansı'nın öngörüsüne göre, veri merkezlerinin elektrik tüketimi 2030 yılına kadar iki katından fazla artması bekleniyor.
Enerji Tüketimi ve İnsani Gelişme İlişkisi
Mevcut teknoloji kullanımı göz önüne alındığında, kişi başına yıllık net elektrik tüketimi 4-5 bin kilovatsaate ulaşana kadar eğitim, sağlık, yaşam süresi ve gelir göstergeleri hızla yükselmektedir. Dünyada 700 milyondan fazla insan elektriğe erişememektedir. Enerji tüketimi coğrafyaya göre önemli farklılıklar göstermektedir:
- Bazı Afrika ülkeleri: Birkaç yüz kilovatsaat/kişi/yıl
- Türkiye: Yaklaşık 4 bin kilovatsaat/kişi/yıl
- Gelişmiş ülkeler: 8-15 bin kilovatsaat/kişi/yıl
YEKA Yarışmalarında Kapasite Tahsisi
Güven, güncel YEKA sonuçlarını da paylaşarak, 2 Kasım'da tamamlanan YEKA RES-2026 kapsamında Sivas, Kütahya, Manisa ve Balıkesir illerindeki 7 projede toplam 1.500 megavat kapasite tahsis edildiğini bildirdi. Yarışmalara 29 şirket 73 teklif vermiş olup, teklifler kilovatsaat başına 3,50 avro sentlik taban fiyatında yoğunlaşmıştır. Projeler toplamda 60 milyon avroyu aşan katkı payı taahhüdü kapsamında hayata geçirilecektir. Balıkesir-4 yarışmasının 34 tur sürmesi, yaşanan rekabetin yoğunluğunu göstermektedir.
3 Kasım'da sonuçlanan YEKA GES-2026 kapsamında ise 11 projede 785 megavat kapasite tahsis edilmiştir.
Enerji Dönüşümünün Temel Amacı
Güven, enerjinin hiçbir yerden yaratılamayıp yalnızca bir biçimden diğerine dönüştürüldüğünü belirterek, enerji sektörünün temel görevinin bu dönüşümü daha verimli, temiz ve düşük maliyetli gerçekleştirmek olduğunu vurguladı.
