Türkiye'de İşgücü Maliyeti Hızlı Yükseliş Kaydediyor

TÜİK'in 21 Ağustos'ta açıkladığı verilere göre 2026'nın ikinci çeyreğinde Türkiye'de saatlik işgücü maliyeti bir önceki yılın aynı dönemine göre %34 arttı. Karşılaştırmalı olarak Eurostat'ın yaz başında açıkladığı verilere göre ise saatlik işgücü maliyeti yılın ilk çeyreğinde AB genelinde %3,6, euro bölgesinde %3,2 artmıştı.

Türkiye'de işgücü maliyetindeki artış, Avrupa ortalamasının yaklaşık 10 katı hızla gerçekleşmiştir. AB içinde en yüksek artış %16,4 ile Macaristan'da, en düşük artış %1,3 ile Malta'da kaydedilmiştir. Türkiye'deki maliyet artışı, listede en yüksek konumdaki Macaristan'ın iki katından fazla olmuştur.

İstihdam Canlılığı Korunuyor

Yüksek maliyet artışına rağmen, istihdam piyasasında ciddi daralma görülmemiştir. TÜİK verilerine göre aynı dönemde istihdam %1,7, çalışılan saat ise %2,7 yükselmiştir. Bu iki verinin birlikte artması, yükselen maliyete rağmen şirketlerin ekip büyüklüğünü veya çalışma saatlerini daraltma yoluna gitmediklerini göstermektedir.

Artışın Kaynağı Yalnızca Maaşlar Değil

Toplam işgücü maliyeti, çalışana ödenen brüt ücretle sınırlı değildir. Sosyal güvenlik ve işsizlik sigortası payları ile kıdem ve ihbar tazminatı karşılıkları toplam maliyetin bir parçasını oluşturur. Bu bileşenler "ücret dışı işgücü maliyeti" olarak tanımlanmaktadır.

Türkiye'de ikinci çeyreekte brüt ücretler yaklaşık %35,8 arttı. Ancak ücret dışı maliyetlerdeki artış daha yüksek seyretti ve %42,9'a ulaştı. Bu durum, ücret artışını izlemenin toplam maliyeti öngörmeye yetmediğini göstermektedir.

Avrupa'da ise bu iki maliyet bileşeni birbirine paralel ilerlemiştir. Eurostat verilerine göre AB genelinde ücretler %3,7, ücret dışı maliyetler %3,2 arttı. Türkiye'de ise ücret dışı maliyetler, ücret artışının yaklaşık yedi puan önünde seyretmiştir.

Verimlilik Artışı Stratejik Gereklilik Haline Geliyor

İnsan kaynakları danışmanlık firması Gilda&Partners Consulting Kurucu Ortağı Jilda Bal, bu verilerin maliyet planlamasını ve verimlilik odağını şirketlerin gündemine taşıdığını belirtmiştir. Bal'a göre işgücü maliyeti hızla artarken, şirketlerin daha disiplinli bütçe planlaması yapması gerekmektedir.

Bal'ın değerlendirmesine göre rekabet gücünü asıl belirleyecek olan, maliyet artışının karşılığında ne üretildiğidir. Maliyet artışı aynı sektördeki bütün şirketler için benzer şekilde işlerken, fark her çalışanın yarattığı değerden doğmaktadır.

Bu nedenle yeni dönemde şirketlerde verimlilik odağının belirgin şekilde artması gerekmektedir. Bunun somut adımları şunlardır:

  • İş süreçlerinin sadeleştirilmesi
  • Teknolojinin doğru kullanımı
  • Yetkinlik gelişimi
  • Çalışan başına yaratılan değerin düzenli ölçülmesi

Verimliliğin bir tasarruf programının ötesinde, çalışan deneyimini de iyileştiren bir iş stratejisi olarak ele alınması gerektiği altı çizilmiştir. İstihdamın artmaya devam etmesi, şirketlerin büyüme hedeflerini koruduğunu göstermektedir.