Okula Başlangıçta Ortaya Çıkan Görme Sorunları
Okula yeni başlayan çocuklarda okumaya isteksizlik, deftere çok yaklaşarak yazma, satırları takip etmekte zorlanma veya ödev sırasında baş ağrısından yakınma her zaman ders yapmak istememekle açıklanamayabilir. Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. İsmail Diri'ne göre, özellikle birinci ve ikinci sınıfta okuma-yazma sürecinin yoğunlaşmasıyla birlikte daha önce fark edilmeyen bazı görme sorunları belirgin hale gelebiliyor.
Çocuğun davranışlarındaki değişiklikleri gözlemlemek bu dönemde son derece önemli. Ailelerin dikkatli olması gereken pek çok işaret bulunuyor.
Çocuk Görme Sorununu Ifade Edemiyor
Bir yetişkin görmesindeki bulanıklığı fark ederek bunu kolayca ifade edebilirken, çocuklarda durum her zaman bu kadar belirgin olmayabilir. Çocuk, doğduğundan veya küçük yaşlardan itibaren belirli bir görme düzeyine alışmışsa, gördüğü görüntünün diğer insanlardan farklı olduğunu anlamayabilir.
Bu nedenle görme sorunları bazen doğrudan "göremiyorum" şikayeti yerine davranışlar üzerinden kendini gösterebilir:
- Okumaktan çabuk sıkılma
- Ödev sırasında huzursuzlaşma
- Kitabı veya defteri göze fazla yaklaştırma
- Tahtayı görmekte zorlanma
- Görsel dikkat gerektiren çalışmalardan kaçınma
Op. Dr. İsmail Diri, "Çocuğun okumak istememesi veya ödev sırasında kısa sürede yorulması yalnızca davranışsal nedenlerle değerlendirilmemeli. Özellikle bu duruma gözleri kısarak bakma, yakına fazla yaklaşma, baş ağrısı veya göz yorgunluğu gibi belirtiler eşlik ediyorsa, görme fonksiyonlarının da değerlendirilmesi gerekebilir" uyarısında bulunuyor.
Ödevden Kaçmak mı, Görme Sorunu mu?
Okulun ilk zamanlarında ailelerin ayırt etmekte zorlandığı durumlardan biri, çocuğun ders yapmak istememesi ile görsel zorlanmanın birbirine benzer davranışlara yol açabilmesidir.
Miyopi, hipermetropi ve astigmatizma gibi kırma kusurları ile şaşılık ve bazı göz hareketi sorunları çocukların görsel performansını etkileyebilir. Ancak okumayla ilgili her güçlüğün göz kaynaklı olduğu düşünülmemelidir. Öğrenme güçlükleri, dikkat sorunları ve farklı gelişimsel etkenler de benzer yakınmalara neden olabilir.
Bu nedenle belirtilerin nedeninin muayene ve gerektiğinde ilgili uzmanlık alanlarının değerlendirmesiyle belirlenmesi önem taşır.
Aileler Evde Hangi İşaretlere Dikkat Edebilir?
Çocuğun görmesiyle ilgili değerlendirilmesi gereken işaretler şunlardır:
- Kitabı veya defteri yüzüne çok yaklaştırması
- Televizyona süreksiz yaklaşması
- Uzaktaki yazıları görmek için gözlerini kısması
- Başını belirli bir yöne eğerek bakması
- Sık sık gözlerini ovuşturması
- Okuma sırasında sık sık yer kaybetmesi
- Satırı parmakla takip etmesi
- Kısa süreli yakın çalışmanın ardından göz yorulması, sulanması veya baş ağrısı
Ancak tek başına bu davranışlardan herhangi biri belirli bir göz hastalığının göstergesi olarak kabul edilmemelidir. Özellikle belirtilerin sürekli tekrarlanması, okul performansını veya günlük yaşamı etkilemesi durumunda göz muayenesiyle değerlendirme yapılması uygun olabilir.
Gözlük Kullanımı Hakkında Yanlış İnançlar
Çocukluk çağında gözlük kullanımı konusunda ailelerin karşılaştığı yaygın yanlış inanışlar vardır. Çocuğun görmesinde sorun tespit edilmişse, gerekli düzeltmelerin yapılması çocuğun akademik başarısı ve sosyal gelişimi için önemlidir.
