İyilik Yapmanın Psikolojik Yararları
Uzmanlar, düzenli ve gönüllü yardım davranışlarının yalnızca yardım gören kişiye değil, yardım eden kişiye de psikolojik olarak iyi gelebileceğini belirtiyor. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Seren Doğantekin, iyilik davranışının kişide anlamlı ve faydalı olma hissini güçlendirdiğini açıklıyor.
Doğantekin, düzenli iyilik yapmanın sosyal bağları, aidiyet duygusunu ve psikolojik iyi oluşu destekleyebildiğini vurguluyor. Nöropsikolojik çalışmalar da prososyal davranışların beynin ödül, empati ve sosyal bağlarla ilişkili sistemleriyle bağlantılı olduğunu gösteriyor.
Anlamlı Yaşam ve Iyi Oluş
Doğantekin, kişinin yaşamını anlamlı ve değerli hissetmesiyle ilişkili iyi oluş üzerindeki bağlantının daha belirgin olduğuna işaret ediyor. Dolayısıyla iyiliği yalnızca birkaç dakikalık mutluluk veren bir davranış olarak düşünmemek gerekir; düzenli ve kişinin kendi isteğiyle gerçekleştirdiği yardım davranışları yaşamın anlamlı olduğu hissini derinleştirebilir.
Sağlıklı İyilikte Sınırların Önemi
Bununla birlikte, uzmanlar iyilikte sınır koymanın kritik önemine dikkat çekiyor. Sürekli başkalarının ihtiyaçlarını kendi ihtiyaçlarının önüne koymak, iyilikten çok kendini ihmal etme davranışına dönüşebilir.
Doğantekin, sağlıklı iyiliği "kendimizi tüketmeden bir başkasının hayatına katkıda bulunabilmek" olarak tanımladı. Sağlıklı iyilik, kişinin kendisini tamamen ortadan kaldırmasını gerektirmez.
İyilik Bulaşıcıdır
İlginç bir bulgu, iyilik gören kişilerin başkalarına yardım etme eğiliminin de artabileceği yönündedir. Psikolojide "iyilik bulaşıcıdır" ifadesinin karşılığı, "genelleştirilmiş karşılıklılık" kavramı üzerinden açıklanıyor.
Deneysel çalışmalar, yardım alan kişilerin daha sonra başka insanlara karşı daha cömert davranabildiğini gösteriyor. Bir davranışın çevremizdeki kabul görmesini deneyimlemek, bizim de benzer şekilde davranma ihtimalimizi etkileyebilir. Bununla birlikte bu etkinin her koşulda otomatik olarak ortaya çıktığını söylemek mümkün değildir.
