Damgalanma Korkusu, Yardım Arayışını Engelliyor
Ruhsal sorunlar yaşayan kişilerin profesyonel yardım aramasının önündeki en sık karşılaşılan engel damgalanma korkusudur. Uskudar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikoloji Hizmetleri Genel Koordinatörü ve Klinik Psikolog Çiğdem Demirsoy, çevreleri tarafından olumsuz değerlendirilme ve "hasta", "zayıf kişi", "deli" gibi etiketlenme endişesinin bireyleri sorunlarını gizlemeye veya yardım almaktan kaçınmaya ittiğini belirtmiştir.
İyi Niyetli Sözlerin Olumsuz Etkileri
"Her şey senin elinde", "kendi kendinin doktoru ol", "istersen başarırsın" gibi söylemlerin ilk bakışta kişiyi güçlendirmeyi amaçlasa da, psikolojik güçlüklerin yalnızca irade ve çabayla aşılabileceği mesajı vermektedir. Demirsoy, "Abartıyorsun", "güçlü ol", "kafana takma" gibi ifadelerin iyi niyetle söylenmesine rağmen kişinin anlaşılmamış hissetmesine neden olabileceğini ve kendini "zayıf" ya da "hatalı" olarak değerlendirmesine yol açabileceğini açıklamıştır.
Yardım İstemek Güçlü Bir Davranış
Profesyonel destek almak zayıflık değil, tersine kişinin yaşadığı güçlüğün farkında olması, yardım ihtiyacını kabul etmesi ve çözüm yolunda adım atabilmesi anlamına gelmektedir. Demirsoy, yardım istemek davranışının kişinin çaresiz olduğunu değil, kendi sorumluluğunu alabildiğini ve ruh sağlığını korumak için aktif bir seçim yaptığını gösterdiğini vurgulamıştır.
Zorlandığını kabul etmek ve gerektiğinde destek istemek, psikolojik dayanıklılığın ayrılmaz bir parçasıdır.
Erken Yardım Almanın Önemi
Yaşanan sıkıntıların görmezden gelinmesi veya kendiliğinden geçmesinin beklenmesi durumunda, başlangıçta sadece uykusuzluk, kaygı veya isteksizlik gibi görünen sorunlar zamanında ele alınmadığında giderek kişinin aile ilişkilerine, iş performansına ve günlük yaşamına daha fazla zarar verebilir.
Psikolojik destek almak için mutlaka ağır bir hastalık belirtisine veya büyük sıkıntıya gerek yoktur. Erken yardım almanın faydaları şunlardır:
- Sorunların büyümesini ve kronikleşmesini önler
- Kişinin başa çıkma kaynaklarının tüketilmesini engeller
- Yaşam kalitesinin düşmesini azaltır
- Sosyal, akademik ve mesleki işlevselliğin korunmasına yardımcı olur
Dinlemek, Tavsiye Vermekten Daha Önemli
Ruhsal sorunlarda kişiye akıl vermek yerine, onu dinlemek ve desteklemek çok daha etkilidir. Demirsoy, psikolojik destek konusundaki farkındalığın artırılmasının ve toplumsal damgalanmanın azaltılmasının, bireylerin yardım arayışında kararlaştırıcı rol oynayacağını ifade etmiştir.
