Parazitin Damar Plaklarında Bulunması
Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Tanıl Kocagöz ve ekibi tarafından gerçekleştirilen yeni bir araştırma, damar tıkanıklığının oluşumuna ilişkin ezber bozan bir bulgu ortaya koymaktadır. Araştırmacılar, damar tıkanıklığına yol açan aterom plaklarını incelediklerinde Toxoplasma gondii DNA'sına rastlamışlardır. Bu bulgu, damar hastalıklarının gelişiminde parazitlerin sanılandan daha önemli bir rol oynayabileceğini göstermektedir.
Araştırmanın Kritik Sorusu
Araştırmanın yeni aşamasında ise temel bir soru yanıt aranmaktadır: Aterom plaklarında DNA'sı saptanan Toxoplasma, geçmişte geçirilmiş bir enfeksiyonun damarda kalan bir iz mi, yoksa damar plağında canlılığını koruyup çoğalarak plağın büyümesine ve damar tıkanıklığının ilerlemesine aktif olarak katkı sağlıyor mu?
Araştırmacılar, bu soruyu cevaplamak için aterom plaklarından paraziti üretmeye ve bu plaklarda canlı parazit olduğunu kanıtlamaya çalışmaktadırlar.
Tedavide Yeni Bir Dönem Açabilir
Eğer Toxoplasma'nın damar tıkanıklığının oluşumunda ve ilerlemesinde aktif bir rol oynadığı bilimsel olarak kanıtlanırsa, bugüne kadar büyük ölçüde kolesterol, damar sertliği ve yaşam tarzı faktörleri üzerinden ele alınan kalp-damar hastalıklarının tedavisinde yeni bir sayfa açılabilecektir.
Bu durumda damar plağının büyümesinde parazit rol oynuyorsa, gelecekte bazı kalp ve damar hastalıklarında plağı hedeflemek yerine enfeksiyonu hedefleyen antibiyotik tedavileri gündeme gelebilir. Böylece damar tıkanıklığını antibiyotiklerle tedavi ederek kalp krizi ve inme riskini azaltmak mümkün olabilecektir.
Küresel Halk Sağlığı Sorunu
Kalp ve damar hastalıkları, dünyada en önemli ölüm nedenlerinin başında gelmektedir. Kalp ve beyin damarlarının daralması veya tıkanması, kalp krizi, inme ve felç gibi yaşamı tehdit eden sonuçlara yol açabilmektedir.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre kalp-damar hastalıkları her yıl yaklaşık 18 milyon kişinin ölümüne neden olmakta ve bu ölümlerin büyük bölümünü kalp krizi ve inme oluşturmaktadır. Türkiye'de de kalp-damar hastalıkları en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır.
Geleneksel Açıklamanın Ötesine Geçmek
Damar tıkanıklığının temelinde damar duvarının zaman içerisinde bozulması, kolesterol birikimi ve damar sertliği gibi mekanizmaların bulunduğu bilinmektedir. Yaş, sigara kullanımı, diyabet ve yüksek tansiyon gibi faktörler de bu süreci hızlandırabilmektedir.
Ancak Acıbadem Üniversitesi'nin çalışması, damar tıkanıklığına ilişkin önemli bir soruyu gündeme taşımaktadır: Aterom plaklarının oluşumunda mikroorganizmaların da rolü olabilir mi?
Eğer bu ilişkinin varlığı ve mekanizması kanıtlanabilirse, gelecekte kalp krizi, inme ve damar tıkanıklığı gibi hastalıkların tedavisinde antibiyotikler kullanılarak tamamen farklı bir tedavi yaklaşımının kapısı açılabilecektir.
