Çocuklarda Kabızlık Yaygın Bir Sağlık Sorunu
Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Uzmanı Dr. Ahsen Dönmez Türkmen, çocukluk çağında sık görülen kabızlığın yalnızca dışkılama sıklığının azalmasıyla kendini göstermediğini belirtti. Uzun süre devam ettiğinde bağırsak fonksiyonlarını etkileyen bu durum, çocuğun günlük yaşamını, sosyal ilişkilerini ve yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyebiliyor.
Dünya genelindeki araştırmalara göre çocukların yaklaşık yüzde 10'unda kabızlık görülüyor. Dr. Dönmez Türkmen, kabızlığın yalnızca çocuğun birkaç gün tuvalete çıkamaması anlamına gelmediğini vurgulayarak şu belirtilere dikkat çekti:
- Haftada iki veya daha az dışkılama
- Sert ve büyük hacimli dışkı yapma
- Dışkılama sırasında ağrı duyma
- Dışkıyı tutma davranışı
- İç çamaşırına dışkı kaçırma
Dışkı Tutma Davranışının Başlattığı Kısır Döngü
Çocukluk çağında yaşanan kabızlığın büyük bölümü "fonksiyonel kabızlık" olarak adlandırılıyor. Dr. Dönmez Türkmen, bu durumun en önemli nedenlerinden birinin dışkıyı tutma davranışı olduğunu açıkladı.
Özellikle tuvalet eğitimi döneminde yaşanan ağrılı dışkılama, çocuklarda tuvaletten kaçınmaya neden olabiliyor. Daha önce sert ve ağrılı dışkılama yaşayan çocuklar, aynı ağrıyı tekrar yaşamamak için dışkılarını tutmaya başlayabiliyor. Okul çağındaki çocuklar da okul tuvaletini kullanmak istemiyor diye tuvalet ihtiyacını erteleyebiliyor.
Kabızlığa Yatkınlaştıran Diğer Faktörler
- Yetersiz lif ve sıvı tüketimi
- Düzensiz beslenme
- Hareketsizlik
Bu faktörlerin birleşimi, ağrılı dışkılama ile başlayan dışkı tutma davranışını zamanla bir kısır döngüye dönüştürüyor.
Zamanla Şiddetlenen Belirtiler
Kabızlığın erken dönemde tedavi edilmesinin önemine dikkat çeken Dr. Dönmez Türkmen, uzun süre bağırsakta bekleyen dışkının giderek sertleştiğini ve dışkılamanın daha ağrılı hale geldiğini belirtti.
Çocuk dışkısını tuttuğunda, dışkı kalın bağırsakta daha uzun süre bekler ve içindeki su emilerek sertleşir. Bu durum dışkılamayı zorlaştırırken çocuğun dışkısını daha fazla tutmasına neden olur. Süreç uzadığında, bağırsağın son bölümü olan rektum genişleyebilir ve çocuğun dışkılama ihtiyacını hissetmesi azalabilir.
Farkında Olmadan Ortaya Çıkan Sorunlar
Bazı çocuklarda dışkı kaçırmanın da görülebildiği belirtiliyor. Bağırsakta biriken sert dışkının çevresinden daha yumuşak dışkı sızarak çocuk farkında olmadan iç çamaşırını kirletebiliyor. Aileler bunu bazen ishal veya çocuğun tuvalet alışkanlığına dikkat etmemesi olarak değerlendirebiliyor.
Tedavide Önemli Noktalar
Kabızlığın tedavisinde kimi zaman sadece beslenmeyi düzenlemek yeterli olmayabiliyor. Dr. Dönmez Türkmen, çocuklarda kabızlığın erken fark edilmesi ve uygun şekilde tedavi edilmesi gerektiğini vurgulanarak ailelerini uyardı.






