Z Kuşağının Kariyer Beklentileri Değişiyor
İş dünyasına adım atan gençlerin kariyer tercihleri temelden değişiyor. Geçmiş kuşakların maaş ve unvanı ön planda tutarken, yeni nesil şirket kültürü, gelişim imkanları, çalışma ortamı ve kariyerde kazanılacak deneyimi daha ön plana alıyor. Gençler artık sadece "iş bulmaya" değil, kendilerine uygun şirketi ve çalışma ortamını bulmaya odaklanıyor.
Araştırma Bulguları
Deloitte'un 44 ülkede 22 bin 500'ü aşkın Z ve Y kuşağı katılımcıyla gerçekleştirdiği 2026 Küresel Z Kuşağı ve Y Kuşağı Araştırması'na göre, kariyer modellerindeki tercihlerde net bir fark ortaya çıkıyor:
- Z kuşağının yalnızca yüzde 25'i hızlı terfilerle ilerleyen bir kariyer modelini tercih ediyor
- Yüzde 44'ü daha istikrarlı ve kademeli bir kariyer gelişimini önceliklendiriyor
- Yüzde 21'i, doğru rolü bulabilmek ve uzun vadede daha uygun bir kariyer oluşturabilmek adına yatay bir pozisyon değişikliğine veya geçici bir geri adıma açık
Teknoloji ve Öğrenme Odaklı Kuşak
Araştırmada gençlerin öğrenme ve gelişime verdiği önem de öne çıkıyor. Z ve Y kuşağının yüzde 74'ü yapay zekayı günlük çalışma hayatında kullanırken, yüzde 79'u bu teknolojiden öğrenme ve gelişim fırsatlarını belirlemek amacıyla yararlanıyor. Veriler, yeni kuşağın kariyer kararlarında yalnızca bugünkü pozisyonunu değil, gelecekte kazanacağı yetkinlikleri de dikkate aldığını gösteriyor.
Türkiye'de Genç İşsizlik Oranı
TÜİK'in Ağustos 2026 İşgücü İstatistikleri'ne göre, 15-24 yaş grubundaki genç nüfusta işsizlik oranı yüzde 13 olarak kaydedildi. Cinsiyete göre dağılıma bakıldığında, genç erkeklerde işsizlik oranı yüzde 9,7 olurken, genç kadınlarda yüzde 19,4'e ulaştı. Veriler, gençlerin iş hayatına katılımının yanı sıra doğru kariyer fırsatlarına erişiminin de önemini ortaya koyuyor.
Çift Taraflı Seçim Süreci
NEFA Gençlik ve Ticaret Platformu, gençleri iş dünyasıyla buluşturarak üniversite yıllarından itibaren farklı sektörleri ve şirketleri yakından tanımalarına, profesyonel çevrelerini geliştirmelerine ve kariyer tercihlerini daha bilinçli yapmalarına katkı sağlamayı hedefliyor.
Platform kurucusu Mehmet Konuralp Yılmaz, işveren ile çalışan arasındaki seçim sürecinin artık çift taraflı ilerlediğine dikkat çekiyor. "Geçmişte daha çok şirketlerin çalışan seçtiği bir yapıdan söz ediyorduk. Bugün özellikle gençlerde bunun değiştiğini görüyoruz. Bir genç başvuru yapmadan önce şirketi araştırıyor; nasıl bir çalışma kültürü olduğunu, kimlerle çalışacağını, kendisine ne katacağını ve orada nasıl bir gelecek kurabileceğini sorguluyor" ifadelerini kullanıyor.
Bu değişim, hem gençlerin hem de işverenlerin kariyer ilişkisine bakış açılarının dönüşüm halinde olduğunu gösteriyor. Şirketler gençleri seçerken, gençler de şirketleri seçiyor durumundadır.
