Kırtasiye Ürünlerindeki Kimyasal Riskleri
Üsküdar Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Öğretim Üyesi Doç. Dr. Müge Ensari Özay, okul alışverişinde kullanılan kırtasiye ürünlerinin, çantaların ve mataraların çocuk sağlığı açısından taşıyabileceği riskleri değerlendirdi. Uzman, "kimyasalsız", "zehirsiz" ve "tamamen sağlıklı" gibi ifadelerin yasal bir değeri olmadığını belirterek, etiketlerdeki bu ibarelerin ürünün gerçekten bu özellikte olduğunu göstermediğini vurguladı.
Fitalat ve Endokrin Sistem Bozukluğu
Doç. Dr. Özay, çocuklara yönelik üç temel maruziyet yolundan söz etti: deri teması, solunum yoluyla solunması ve ağız yoluyla yutulması. Özellikle 3 yaş altındaki çocukların kalem, silgi ve boya ürünlerini ağza götürme alışkanlığı bulunduğunu belirten uzman, bu ürünlerde sık kullanılan "fitalatlar" konusunda uyarıda bulundu.
Fitalatlar, PVC gibi plastiklerin yumuşatılması ve silgilerin esneklik kazanması için kullanılan maddelerdir. Doç. Dr. Özay, "Bu maddelerin üreme sistemi, endokrin sistem ve gelişim sistemi üzerinde olumsuz etkileri bulunur" dedi ve bu tür kimyasalların hem kırtasiye ürünlerinde hem oyuncaklarda sınırlı kullanılması gerektiğini vurguladı.
Ağır Metaller ve Boyalardaki Tehlike
Kurşun, kadmiyum ve krom gibi ağır metaller de bazı kırtasiye ürünlerinde bulunabiliyor. Doç. Dr. Özay, bu maddelerin ürün boyalarında veya içinde bulunabildiğini ve çocuğun kullanımı sırasında deriye temas ederek geçebileceğini açıkladı.
Solvent olarak kullanılan, yapıştırıcılarda ve boyalarda yer alan uçucu organik bileşiklerin solunum yollarında, göz ve ağızda iritasyonlara ve alerjik reaksiyonlara neden olabildiğini belirten Doç. Dr. Özay, kullanılmaması gereken formaldehit ve bazı koruyucu maddelerin de yine kırtasiye ürünlerinde yer alabileceğine dikkat çekti.
Ürün Seçiminde Nelere Dikkat Edilmeli
Alışverişte fiyat veya marka seçiminden önce ürün güvenliğinin önceliklendirilmesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Özay, etikette resmi sertifikalar ve testlerin bulunmasının önemli bir gösterge olduğunu vurguladı. Ayrıca, ağır sırt çantalarının omurga ve bel sorunlarına yol açabileceğini de hatırlatarak, çantaların çocuğun bedensel gelişimine uygun seçilmesi gerektiğini ifade etti.
Uzman, her kırtasiye ürününün tehlikeli olmadığını, ancak riskin ürünün hangi maddeden üretildiğine, bu maddelerin konsantrasyonuna, çocuğun ürünü nasıl kullandığına ve maruziyetin süresine bağlı olduğunu belirterek, ailelerin dikkatli olması çağrısında bulundu.
