Ulusal Envanter Projesi Kapsamında Geniş Belgeleme Çalışması
Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk-İslam medeniyetinin yüzyıllara uzanan izlerini taşıyan mezar taşları ve kitabeleri Türkiye çapında kayıt altına almak için kapsamlı bir proje yürütüyor. 2024 yılında hayata geçirilen "Türk-İslam Dönemi Mezar Taşları ve Kitabeleri Ulusal Envanter Projesi" bilimsel yöntemlerle Anadolu'nun tarihî ve kültürel hafızasını belgelemeyi hedefliyor.
Saha çalışmaları 2025 yılında Tokat, Denizli, İstanbul ve Diyarbakır olmak üzere 4 ilde başladı ve bugüne kadar yaklaşık 7 bin eser belgelendi. Proje kapsamındaki çalışmalar 2026 yılında genişletilerek 18 ile ulaştı.
Bakan Ersoy: "Asırlara Uzanan İzleri Kayıt Altına Alıyoruz"
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, projenin ulaştığı boyuta ilişkin bilgi verdi. Bakan Ersoy, "Türk-İslam medeniyetinin asırlara uzanan izlerini taşıyan mezar taşları ve kitabeleri, ülke çapında yürüttüğümüz kapsamlı bir çalışmayla kayıt altına alıyoruz" ifadelerini kullandı.
Her Taş Bir Tarihî Belge
Mezar taşları ve kitabelerin yalnızca isim ve tarihlerden ibaret olmadığını vurgulayan Bakan Ersoy, bu eserlerin ait oldukları dönemin sosyal ve kültürel hayatından sanat ve estetik anlayışına kadar çok sayıda alanda önemli bilgiler sunduğuna dikkati çekti.
Ersoy, "Her bir mezar taşı, her bir kitabe; bir ismin ötesinde yaşadığı dönemin dili, sanatı, inancı, estetik anlayışı ve toplumsal hayatından izler taşıyan tarihî bir belge niteliğinde" değerlendirmesinde bulundu.
İlk Yılda 859 Eser Belgelendi
Projenin ilk saha uygulamaları akademisyenlerin yürütücülüğünde 2025 yılında başladı. Denizli'nin Acıpayam ilçesindeki Alaattin Mahallesi Mezarlık Alanı'nda 243 şahide, İstanbul'daki Şeyh Mustafa Devâtî Haziresi'nde 504, Tokat'taki Mahmutpaşa Camii Haziresi'nde 13 ve Diyarbakır'daki Fatih Paşa Camisi Haziresi'nde 99 mezar taşı tespit edilerek kayıt altına alındı. Böylece projenin ilk uygulama yılında dört ilde toplam 859 eser belgelendi.
Ortak Dijital Veri Tabanı Hedefi
Proje ile Türk-İslam dönemine ait mezar taşları ve kitabelerin ülke genelinde tespit edilmesi ve belgelenmesinin yanı sıra elde edilen bütün verilerin ortak bir ulusal veri tabanında bir araya getirilmesi amaçlanıyor. Kayıt altına alınan eserler dönem, bölge, malzeme, yazı türü, sanat üslubu ve kitabe özellikleri gibi farklı başlıklar altında kategorize ediliyor. Bu veriler bilim insanlarına açık hale getirilecek ve gelecek kuşaklara Anadolu'nun tarihî mirasını aktarmaya hizmet edecek.
Çalışmaların yıl sonuna kadar devam etmesi planlanıyor.
