İşgücü Maliyetinde Keskin Artış
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 21 Ağustos'ta açıklanan verilere göre, 2026 yılının ikinci çeyreğinde Türkiye'de saatlik işgücü maliyeti bir önceki yılın aynı dönemine göre %34 oranında arttı. Bu artış hızı, Avrupa ülkelerinin gelişim temposu ile karşılaştırıldığında önemli ölçüde yüksek bulunuyor.
Eurostat'ın yaz başında açıkladığı verilere göre, yılın ilk çeyreğinde Avrupa Birliği genelinde saatlik işgücü maliyeti %3,6, euro bölgesinde ise %3,2 oranında artmıştı. İki veri seti üzerinden yapılan karşılaştırma, Türkiye'deki işgücü maliyetinin Avrupa ortalamasının yaklaşık 10 katı hızla arttığını ortaya koymaktadır.
Avrupa İçindeki Karşılaştırma
AB ülkeleri içinde en yüksek artış %16,4 oranıyla Macaristan'da, en düşük artış ise %1,3 oranıyla Malta'da gerçekleşti. Türkiye'deki maliyet artışı, listede ilk sırada yer alan Macaristan'ın iki katından fazla olmakla birlikte, bu dönemde istihdam canlanması devam etmiştir.
İstihdamda Canlılık Devam Ediyor
TÜİK verilerine göre aynı dönemde Türkiye'de istihdam %1,7, çalışılan saat ise %2,7 oranında yükseldi. Bu iki göstergenin eş zamanlı artması, yükselen maliyetlere rağmen şirketlerin ekip büyüklüğünü veya çalışma saatlerini azaltma yoluna gitmediğini göstermektedir.
Maliyet Artışının Yapısı: Sadece Maaşlar Değil
Toplam işgücü maliyeti, çalışana ödenen brüt ücret ile sınırlı değildir. Sosyal güvenlik ve işsizlik sigortası payları ile kıdem ve ihbar tazminatı karşılıkları da toplam maliyetin önemli bileşenleridir ve bu unsurlar "ücret dışı işgücü maliyeti" olarak tanımlanmaktadır.
Türkiye'de ikinci çeyreğinde brüt ücretler yaklaşık %35,8 artarken, ücret dışı maliyetlerdeki artış %42,9'a ulaştı. Bu oran, ücret artışından yaklaşık 7 puan daha yüksektir. Avrupa'da ise bu iki maliyet bileşeni birbirine daha paralel ilerlemektedir. Eurostat verilerine göre AB genelinde ücretler %3,7, ücret dışı maliyetler %3,2 oranında arttı.
Bu fark, şirketlerin ücret artışını izlemenin toplam işgücü maliyetini öngörmek için yeterli olmadığını göstermektedir.
Verimlilik Odağının Gerekliliği
İnsan kaynakları danışmanlık firması Gilda&Partners Consulting Kurucu Ortağı Jilda Bal, bu verilerin maliyet planlaması ve verimlilik konularını şirketlerin gündemine taşıdığını belirtiyor.
Bal'a göre, işgücü maliyeti hızla artarken şirketlerin daha disiplinli bütçe planlaması yapması gerekiyor. Ancak rekabet gücü asıl belirleyecek olan, bu artışın karşılığında ne üretildiğidir. Maliyet artışı aynı sektördeki tüm şirketler için benzer şekilde işlediğinden, fark her çalışanın yarattığı değerden doğacaktır.
Bal, yeni dönemde şirketlerde verimlilik odağının belirgin şekilde artması gerektiğini vurguluyor. İş süreçlerinin sadeleştirilmesi, teknolojinin doğru kullanımı, yetkinlik gelişimi ve çalışan başına yaratılan değerin düzenli ölçülmesi bu odağın somut adımlarıdır.
İstihdamın artmaya devam etmesi, şirketlerin büyüme hedeflerini koruduğunu göstermektedir. Bu büyümeyi sürdürülebilir kılmanın yolu, maliyet artışını verimlilik artışıyla dengelemekten geçmektedir.
