Yeni yıl, yeni uyum süreci

Yeni eğitim ve öğretim yılı başladığında ilk kez okula başlayan, okul değişikliği yapan veya tatil döneminin ardından rutinlerine dönen çocuklarda okula karşı isteksizlik görülmesi normaldir. Ancak bu davranışlar ebeveynlerde kaygı yaratabilir. Erdem Hastanesi Çakmak Şubesi Klinik Psikoloğu Melike Urcan, bu dönemde dikkat edilmesi gereken önemli noktaları açıklıyor.

Her okul reddi şımarıklık değildir

Çocuğun okula gitmek istememesinin inatlaşma ya da şımarıklık olarak değerlendirilmesi sık yapılan bir hata. Melike Urcan, bu davranışların altında genellikle derin duygusal nedenler yattığını belirtiyor:

  • Ayrılık kaygısı
  • Anksiyete ve performans anksiyetesi
  • Sosyal fobi
  • Sosyal kaygılar

Uzman, çocuğu suçlamak veya davranışını küçümsemek var olan kaygıyı daha da büyüterek okul fobisine dönüştürebileceğini uyarıyor. Bu süreçte çocuğun anlaşıldığının ve güvende olduğunun hissettirilmesi önemli.

Fiziksel şikayetler psikolojik olabilir

Okul sabahlarında aniden ortaya çıkan baş ağrısı, mide bulantısı veya karın ağrısı gibi şikayetler bahane olarak değerlendirilebilse de, bu yaklaşım doğru değildir. Çocuklar ifade edemedikleri stresi ve kaygıyı bedensel yollarla dışa vururlar.

Psikomatik olarak adlandırılan bu durumda çocuk, bahsedilen belirtileri gerçekten hisseder. "Rol yapıyorsun" ya da "bir şeyin yok" şeklindeki ifadeler çocuğun kendisini anlaşılmamış hissetmesine neden olabilir. Öncelikle fiziksel bir neden olup olmadığı değerlendirilmeli, tıbbi neden saptanmadığında ise belirtilerin psikolojik kaynağı göz önünde bulundurulmalıdır.

Uyum güçlüğü ne zaman endişe vermelidir?

Okulun ilk günlerinde görülen hafif düzeyde isteksizlik ve uyum güçlüğü normaldir. Ancak Melike Urcan, aşağıdaki durumlar varsa daha yakından incelenilmesi gerektiğini vurguluyor:

  • Uyku ve yeme düzenini bozmak
  • Şiddetli ağlama krizleri
  • Gece uykusunda yoğun korku ve huzursuzluk
  • Aşırı içe kapanma

Bu belirtiler çocuğun tek başına başa çıkamayacağı bir kaygı yükü taşıdığını gösterir. Çocuğun akademik, sosyal ve özgüven gelişiminde kayıplar yaşamaması için bir uzmanla iletişime geçerek profesyonel destek alınması tavsiye edilmektedir.

Sağlıklı bir adaptasyon için

Çocuğun okul yaşantısının olumlu bir sürece dönüşmesi için ebeveynlerin sabırlı, anlayışlı ve destekleyici bir tutum sergilemesi gerekir. Çocuğu yargılamak yerine onun duygularını dinlemek, endişelerini paylaşmak ve gerektiğinde profesyonel yardım almak, uyum sürecini daha sağlıklı hale getirir.