Alacakların Şirket Varlıklarında Ağırlığı Artıyor
TCMB ve TÜİK iş birliğiyle hazırlanan Sektör Bilançoları 2026 çalışmasının 2023-2025 yıllarına ait verilerine göre, kısa vadeli alacakların şirketlerin toplam aktifleri içindeki payı önemli ölçüde artış gösterdi. 2023 yılında yüzde 17 seviyesinde olan bu oran, 2025 yılında yüzde 20,5'e ulaştı. Üç yıllık dönemde yaklaşık 3,5 puanlık bu artış, alacak yönetiminin kurumsal finansmanda ne kadar önemli bir role sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
Tahsilat Zamanlaması, Yıl Sonu Planlamada Ön Plana Çıkıyor
Şirketler yılın son çeyreğine girdikçe, yeni dönem bütçe ve nakit akışı planlarını hazırlıyor; yıl içinde oluşan açık alacakları, cari hesaplarını ve tahsilat takvimlerini gözden geçiriyor. Octet Türkiye CEO'su Derya Ekemen Fidan, bu dönemin önemine dikkat çekerek, satışın gerçekleşmesi tek başına yeterli olmadığını belirtmiştir.
Fidan'ın değerlendirmesine göre, "Yıl sonu, şirketlerin gerçekleşen satışlarıyla birlikte bu satışlardan doğan alacakların ne kadarının nakde dönüştüğünü değerlendirdiği bir dönem. Açık alacakların yeni dönem taşınması, yıl sonu finansal tabloların yönetimine ek olarak bütçe ve nakit akışı planlamasında dikkate alınması gereken önemli bir unsur."
Finansal Planlamada Kritik Faktörler
Vadeli çalışan şirketlerde tahsilat süreleri sektör ve ticari koşullara göre 1 yıla kadar uzanabiliyor. 60 ve 90 günlük vadeler artık neredeyse peşin ödeme koşulları içinde değerlendiriliyor. Bu durum, özellikle yılın son aylarında yapılan satışlardan doğan alacakların takip eden yıla kaymalarına neden olmaktadır.
Finans ekiplerinin tahsilat takvimlerini sistematik biçimde yönetmesi, farklı tahsilat kanallarını değerlendirmesi ve önceki dönemin nakit akışı planını buna göre oluşturması yönetim açısından giderek daha önemli hale gelmektedir. Satış performansının yanı sıra alacakların hangi vadede tahsil edilebildiği, yıl sonu finansal tablo durumunun belirlenmesinde dikkate alınması gereken başlıklardan birini oluşturmaktadır.
Tahsilat Yöntemleri Çeşitleniyor
Şirketler tahsilat süreçlerini hızlandırmak ve yönetmek için çeşitli yöntemlere başvuruyor. Sanal POS çözümleri sayesinde alıcılarına tek çekim veya taksitli ödeme seçenekleri sunabiliyorlar. Yapılan kredi kartı ödemeleri ertesi iş günü şirketlerin banka hesabına aktarılıyor.
Yıl sonu cari hesap mutabakatı döneminde şirketler, müşterilerine SMS veya e-posta aracılığıyla tahsilat linki göndererek süreci hızlandırabiliyor. Bu uygulamalar, bayi ağlarındaki borç ve tahsilat süreçlerinin daha düzenli yönetilmesine katkı sağlamaktadır.
