Doomscrolling Nedir?

Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi'nden Uzman Klinik Psikolog Jülide Unutmaz, "doomscrolling"i olumsuz haberleri ve içerikleri durmaksızın takip etme davranışı olarak tanımladı. Sabah uyanırken veya gece uyumadan hemen önce telefondan "birkaç dakika haberlere bakalım" diye başlayanların, uzun süre olumsuz içerikler arasında gezindiğini belirten Unutmaz, bu davranışın psikolojik ve fizyolojik sonuçları hakkında uyarı yaptı.

Belirsizliğin Tetiklediği Davranış

Doomscrolling davranışının özellikle belirsizlik dönemlerinde ortaya çıktığını açıklayan Unutmaz, "Belirsizlik dönemlerinde ortaya çıkan kontrolü kaybetme hissi ve gelişmelerden haberdar olarak güvende kalma isteği bu davranışı tetikleyebilir. Bilgi sahibi olmak önemli olsa da içerikleri sürekli tüketmek yerine bilinçli bir şekilde takip etmek ve sağlıklı bir denge kurmak, ruh sağlığını korumak açısından kritik önem taşır" dedi.

Beyin ve Fiziksel Etkiler

Sürekli kötü haberlere maruz kalmak, beynin çevrede devamlı bir tehdit varmış gibi tepki vermesine neden olabiliyor. Tehdit algısının uzun süre devam etmesinin kaygı ve gerginliği artırabileceğini vurgulayan Unutmaz, ek olumsuz etkilerini şöyle sıraladı:

  • Gece saatlerinde sürdürülen doomscrolling davranışı ekran karşısında geçirilen süreyi uzatır
  • Zihnin dinlenme dönemine geçmesini zorlaştırır
  • Uyku kalitesini bozar ve uykuya dalma süresini uzatır
  • Kişi ertesi güne yorgun başlayabilir
  • Hızlı ve yoğun içerik akışına maruz kalmak odaklanma güçlüğüne neden olur

Sosyal Medya Algoritmaları Döngüyü Besliyor

Sosyal medya algoritmalarının kullanıcıların ilgisini çeken içerikleri karşısına çıkarmaya devam ettiğini aktaran Unutmaz, "Olumsuzluk, belirsizlik ve tehdit içeren paylaşımlar güçlü duygusal tepkiler uyandırdığı için daha fazla dikkat çeker. Kullanıcı bu içeriklerle etkileşime girdikçe benzer paylaşımlarla daha sık karşılaşılır ve kendisini olumsuz haberlerin sürekli tekrarlandığı bir döngünün içinde bulabilir" ifadelerini kullandı.

Uzun Vadeli Psikolojik Etkileri

Yoğun ve sürekli olumsuz içeriğe maruz kalmanın uzun vadede olumsuz sonuçlarını belirten Unutmaz, "Bu süreç psikolojik yorgunluk, çaresizlik, umutsuzluk ve tükenmişlik hissini artırabilir. Kişinin günlük yaşamdan aldığı keyfi ve motivasyonunu azaltabilir. Özellikle kaygıya veya depresyona yatkın kişilerde bu etkiler daha belirgin hale gelebilir ve mevcut belirtilerin şiddetlenmesine neden olabilir" açıklamasında bulundu.

Ayrıca yoğun olumsuz içerik tüketiminin kişinin dünyayı olduğundan daha güvensiz ve tehditkar algılamasına yol açabileceği uyarısını yaptı.

Ruh Sağlığını Korumak İçin Dijital Sınırlar

Dijital dünyada ruh sağlığını koruyabilmek için haber ve sosyal medya kullanımına belirli süreler ayırmanın kıymetli olduğunu vurgulayan Unutmaz, "Gün boyunca sürekli kontrol etme alışkanlığından uzaklaşmak şarttır" tavsiyesinde bulundu. Uzman, kontrollü haber tüketimi ve bilinçli içerik seçiminin ruh sağlığı açısından önemli olduğunu belirtti.