Dijital Çağın Duruş Sorunu ve Boyun Fıtığı

Bilgisayar ve cep telefonu kullanımının yaygınlaşması, hareketsizlik ve duruş bozuklukları nedeniyle boyun fıtığı vakalarının artış göstermesine yol açıyor. Günümüzde bu rahatsızlık sadece ileri yaştaki bireyler değil, özellikle gençleri de etkiliyor. Daviva Avcılar Hastanesi Beyin, Sinir ve Omurilik Cerrahisi Bölümü'nden Doç. Dr. Ömer Özdemir, dijital çağın getirdiği duruş bozuklukları ve boyun fıtığına karşı alınması gereken önlemler hakkında uyarılarda bulundu.

Boyun Fıtığının Anatomisi ve Belirtileri

Omurga sağlığının merkezinde yer alan boyun bölgesi, üst üste dizilmiş 7 omur kemiği ile bunların arasında yük dağılımını sağlayan jöle kıvamındaki kıkırdaksı disklerden oluşur. Yaşa bağlı yıpranmalar, duruş bozuklukları veya ani ters hareketler disklerin dış kılıfını zayıflatarak içteki yumuşak dokunun dışarı kaymasına ve sinirlere baskı yapmasına yol açar.

Fıtığın hangi seviyede olduğuna ve sinire yaptığı baskının derecesine göre belirtiler çeşitlilik gösterir:

  • Ense kökünden kürek kemiğine yayılan kronik ağrılar
  • Omuzdan parmak ucuna kadar uzanan elektriklenme ve yanma hissi
  • El ve parmaklarda karıncalanma ve his kaybı
  • Nesneleri düşürme gibi kas gücü azalmaları
  • Denge kayıpları

Omurilik basısına bağlı denge kayıpları ve kas gücü azalmasında vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır. Tanı sürecinde detaylı uzman muayenesi, boyun MR çekimi ve gerekirse sinir ölçümleri (EMG) kullanılır.

Akıllı Telefon Kullanımı ve Boyun Üzerindeki Yük

Yetişkin bir insanın başı dik pozisyondayken ortalama 5 kilo ağırlığındadır. Ancak kafanın öne eğilmesiyle birlikte boyun omurlarına binen yük katlanarak artar:

  • 15 derece eğilme: 12 kiloluk yük
  • 60 derece eğilme (telefon kullanımında sık görülen açı): 27 kiloluk yük (yaklaşık 8-9 yaşında bir çocuk veya 5,5 su damacana ağırlığında)

Bilimsel veriler, omurganın günde 3 ila 5 saat boyunca bu yoğun baskıya dayanacak şekilde evrimleşmediğini göstermektedir. Sürekli öne eğik pozisyonda kalmak boyun diskinin kurumasına, koruyucu halkanın yırtılmasına ve boyun kavisinin düzleşerek erken yaşta fıtıklaşmasına zemin hazırlamaktadır.

Eskiden 40-50 yaş sonrasında görülen boyun fıtığı, aşırı ekran süreleri, ofis hayatında laptop kullanımından kaynaklanan postür bozuklukları ve hareketsiz yaşam nedeniyle günümüzde 20-30 yaş arası gençlerde yüzde 30 ila 45 oranında artış göstermiştir.

Tedavi Yöntemleri: Ameliyatsız Seçenekler ve Cerrahi Müdahale

Boyun fıtığı hastalarının çok büyük bir kısmı ameliyatsız yöntemlerle iyileşebilmektedir.

Ameliyatsız Tedavi Seçenekleri

İlaç Tedavisi: Ödemi ve ağrıyı azaltan antiinflamatuar ilaçlar ile kas gevşeticiler kullanılır.

Fizik Tedavi ve Egzersiz: Akut ağrı geçtikten sonra kasları güçlendirmek amacıyla uygulanır.

Algolojik Tedaviler (Nokta Atışı İğneler): Klasik tedavilere yanıt vermeyen dirençli ağrılarda görüntüleme eşliğinde doğrudan sinir bölgesine enjeksiyonlar yapılır.

Cerrahi Müdahale Zamanlaması

Cerrahi müdahale her zaman ilk seçenek değildir. Ancak kolda hızla ilerleyen güç kaybı, omurilik basısına bağlı yürüme ve denge bozuklukları gibi acil durumlarda veya 4-6 haftalık medikal tedaviye yanıt vermeyen vakalarda cerrahi düşünülür.