Ağrı ve Kars'ta Şap Alarmı
Büyükbaş hayvanlarda hızla yayılan şap hastalığı Ağrı ve Kars bölgelerinde alarm durumuna getirildi. Hastalığın yayılması üzerine hayvan pazarları kapatılırken, Ağrı'da İl Hayvan Borsası'nın kapalı kalma süresi uzatıldı. 1 Eylül'den itibaren hastalıkla etkin mücadele için il genelinde 111 bin 782 hayvan aşılandı.
Hastalığın Belirtileri ve Ekonomik Etkileri
Şap hastalığı hayvancılık sektörünü ciddi şekilde tehdit etmeyi sürdürüyor. Fatro & Güneşli Hayvan Sağlığı Genel Müdür Yardımcısı, Veteriner Hekim Üimit Cem Aksoy, hastalığın hızla yayılmasına dikkat çekerek şu belirtileri sıraladı:
- Yüksek ateş ve genel durum bozukluğu
- Ağız içinde lezyonlar ve veziküller
- Aşırı salya akıntısı
- Ayaklarda lezyonlar ve veziküller
- Meme lezyonları
- Süt veriminde ve yem tüketiminde düşüş
- Genç hayvanlarda ölüm
Hastalık, süt üretiminde düşüşe, ekonomik kayıplara ve özellikle genç hayvanlarda ölümlere neden olmaktadır.
Şap Hastalığıyla Mücadelede Temel Prensipler
Aksoy, hastalıkla mücadelede virusun çiftliğe girişini, çiftlik içinde yayılmasını ve çiftlikten başka işletmelere taşınmasını engellemenin temel yaklaşım olduğunu vurguladı.
Virüs yalnızca hasta hayvanlarla doğrudan temastan değil; kontamine araçlar, çizme ve kıyafetler, ekipman, hayvan nakil araçları ve bazı hayvansal ürünler aracılığıyla da taşınabilir. Uygun koşullarda hava yoluyla yayılım da mümkündür.
Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü'nün yaklaşımında üç temel ilke öne çıkar: ayırma, temizlik ve dezenfeksiyon.
Alınması Gereken Biogüvenlik Önlemleri
Aksoy yetiştiricilere şu tedbirleri almalarını tavsiye etti:
- İşletme girişinde kontrolsüz giriş ve çıkışı denetleyerek araçların temizlenmesi ve dezenfeksiyonunu sağlamak
- İşletme içinde hasta ve şüpheli hayvanları ayrı tutmak
- Personel ve ekipmanları bölümlere ayırmak
- Ahır, sağım alanı ve ekipmanları düzenli olarak temizlemek ve dezenfekte etmek
- Hayvan alım-satımlarını durdurmak
- Yeni hayvanları karantinaya almak
- Ortak meralardan ve alanlardan kaçınmak
- Aşı programını aksatmadan titizlikle uygulamak
- Hayvan nakil araçlarını temizlemek ve dezenfekte etmek
- Veteriner hekimlerin biogüvenlik prosedürlerini titizlikle uygulaması
- Yem, altlık, gübre ve diğer materyallerin kontrolünü veteriner hekim tarafından gerçekleştirmek
Erken Bildirimin Kritik Önemi
Aksoy, şap hastalığıyla mücadelede erken bildirimin kritik önem taşıdığını belirterek, yetiştiricilerin şüpheli vakalarda laboratuvar sonucunu beklemeden yetkili makamlara haber vermesi gerektiğini söyledi.
Hastalığın başka sürülere taşınmasını önlemek için şüpheli hayvanların satılmaması veya başka işletmelere nakledilmemesi önemlidir. İşletmedeki diğer duyarlı ve temaslı hayvanların hareketleri de kontrol altına alınmalıdır.
Şüpheli hayvanlardan elde edilen sütün satılmaması veya başka sütlerle karıştırılmaması gerekmektedir. Süt, gübre, altlık ve ekipman gibi materyallerin de kontrolsüz biçimde işletme dışına taşınması engellenmelidir.
