Yeşil Dönüşümün Gerçek Engeli: Yetenek Açığı

COP31 için gözler Kasım ayında Antalya'ya çevrilirken, dünyanın en büyük şirketlerinin sürdürülebilirlik yöneticileri ortak bir sorun dile getiriyor. Yeşil dönüşümün önündeki en büyük engel finansman kaynağından ziyade nitelikli insan kaynağı eksikliğine dönüşmüştür.

Dünya Ekonomik Forumu'nun beş kıtadan 103 sürdürülebilirlik yöneticisiyle yaptığı araştırmaya göre yöneticilerin yüzde 68'i, bu alanda işgücündeki yetkinlik açığını önlerindeki en büyük engel olarak gösteriyor. Şirketler hedef koyuyor ve bütçe ayırıyor, ancak o hedefi hayata geçirecek insanı ne dışarıda bulabiliyor ne de içeride yetiştiriyor.

Kurumsal Algı Sorunu

Yetkinlik açığına şirket içindeki algı sorunu da eklenmiş durumda. Yöneticilerin yüzde 65'i, kendi kurumlarında sürdürülebilirliğin hâlâ sadece bir uyum ve mevzuat başlığı olarak görüldüğünü belirtiyor. Buna karşılık sürdürülebilirliği şirkete kazanç getiren bir alan olarak gören kurumların oranı yalnızca yüzde 41'de kalıyor.

Bu algı farkı, yeşil dönüşüme yapılan yatırımların etkinliğini de doğrudan etkiliyor.

Talep Arzın Neredeyse İki Katı Hızla Büyüyor

LinkedIn'in 84 ülkede bir milyar üyenin verisini incelediği Yeşil Beceri Raporu alarmcı bir tablo ortaya koymaktadır. Yeşil yetkinlik gerektiren işe alımlar son bir yılda yüzde 7,7 artarken bu yetkinliklere sahip çalışanların payı yalnızca yüzde 4,3 oranında arttı.

Bu yetkinliklere sahip olanlar ise iş bulmakta açık ara öncü konumdadır. İşe alınma oranları sektör genelinden yüzde 46,6 daha yüksek. Üstelik bu kişilerin yarıdan fazlası, yüzde 53'ü, sürdürülebilirlikle doğrudan ilgisi olmayan pozisyonlara alınıyor.

Talep Tarafında Eksiklik Yok

Çalışanların ilgisi konusunda ise sorun görülmüyor. Çalışanların yüzde 43'ü iklim veya enerji dönüşümüne katkı sağlayan bir işte çalışmak istiyor. Z kuşağında bu oran yüzde 60'a çıkıyor.

Bu ilginin en somut göstergesi yakın zamanda Türkiye'de görüldü. 5 bin kişilik kontenjanı olan COP31 Gönüllülük Programı'na 154 ülke ve 2.438 üniversiteden 45 binden fazla başvuru geldi. Her pozisyona dokuz aday düşüyor.

Geleceğin Meslekleri Akademiden Geçmiyor

İnsan kaynakları danışmanlık firması Gilda&Partners Consulting Kurucu Ortağı Jilda Bal, yeşil dönüşümün bir finansman konusu olarak konuşulmasına rağmen, insan kaynağı tarafındaki engelin çok önemli olduğunu vurguluyor.

"İklim tartışması yıllardır yatırım üzerinden yürüyor, oysa veriler bugün asıl darboğazın nitelikli insan kaynağında olduğunu gösteriyor. Geleceğin mesleklerinin önemli bir bölümü henüz üniversite müfredatlarında, kariyer haritalarında ve şirketlerin görev tanımlarında yok" diyen Bal, karbon muhasebesi, tedarik zinciri sürdürülebilirliği ve iklim riski analizi gibi yeni mesleklerin çoğu zaman işte öğrenilerek kazanıldığını belirtiyor.

Gençlerin bu alanlara olan ilgisi beklenenin çok üzerinde olmasına rağmen, bu ilgiyi kurumların ihtiyaç duyduğu ilgili yeteneğe dönüştürecek yapı henüz kurulmamış durumda.