Okula uyumda görülen tepkiler normalin ötesine geçebilir
Yeni eğitim ve öğretim yılının başlamasıyla ilk kez okula başlayan, okul değişikliği yapan veya tatil döneminin ardından rutinlerine dönen çocuklarda okula karşı isteksizlik, ağlama krizleri ve fiziksel şikayetler ortaya çıkabilir. Erdem Hastanesi Çakmak Şubesi Klinik Psikoloğu Melike Urcan, bu dönemde ebeveynlerin çocuğun davranışlarını doğru değerlendirmesi gerektiğini belirtmektedir.
Her okul reddi şımarıklık değildir
Çocuğun okula gitmek istememesini şımarıklık veya inatlaşma olarak nitelemek yanlış bir yaklaşımdır. Urcan, bu tepkilerin altında ayrılık kaygısı, anksiyete ve sosyal kaygılar gibi derin duygusal zorlanmaların yatabileceğini ifade etmektedir. Çocukları suçlamak veya yaşadıkları durumu küçümsemek, var olan kaygıyı daha da artırarak okul fobisine dönüşmesini tetikleyebilir.
Sağlıklı bir adaptasyon sürecinde çocuğun anlaşıldığını ve güvende olduğunu hissettirilmesi önem taşımaktadır.
Bedensel şikayetler psikolojik kökenli olabilir
Okul sabahlarında aniden ortaya çıkan karın ağrısı, mide bulantısı veya baş ağrısı, okuldan kaçış için öne sürülen bahaneler olarak görülmesi yaygındır. Ancak Urcan, bu yaklaşımın doğru olmadığını belirtmektedir.
Çocuklar, ifade edemedikleri stresi ve kaygıyı bedensel yollarla dışa vururlar. "Psikomatik" olarak adlandırılan bu durumda çocuk, söz konusu belirtileri gerçekten hissetmektedir. "Rol yapıyorsun" veya "bir şeyin yok" gibi tepkiler, çocuğun kendisini anlaşılmamış hissetmesine neden olabilir.
İlk adımda fiziksel bir neden olup olmadığı tıbbi açıdan değerlendirilmeli, hastalık saptanmadığında ise belirtilerin psikolojik kaynaklı olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.
Profesyonel destek gerekebilir
Okulun ilk günlerinde hafif düzeyde isteksizlik ve uyum güçlüğü normaldir. Ancak çocuğun uyum problemi uyku ve yeme düzenini bozuyor, şiddetli ağlama krizleri yaşanıyor, gece uykusunda yoğun korku ve huzursuzluk görülüyor veya aşırı içe kapanma ortaya çıkıyorsa durum daha yakından incelenmelidir.
Uzman psikoloja göre bu belirtiler, çocuğun tek başına başa çıkamayacağı ağır bir kaygı yükü taşıdığını gösterebilir. Çocuğun akademik, sosyal ve özgüven gelişiminde kayıp yaşanmaması için profesyonel destek almanın okul yaşantısını olumlu etkileyeceği belirtilmektedir.
