Meme Kanseri Tedavisi Sırasında Uyulması Gereken Kurallar
Meme kanseri tanısının ardından başlayan tedavi süreci, hastaların günlük yaşamlarında önemli değişiklikleri beraberinde getiriyor. Kemoterapi ve diğer sistemik tedaviler sırasında ortaya çıkabilen yan etkilerle baş etmek, enfeksiyon riskini azaltmak, yeterli beslenmek ve ilaçları doğru kullanmak bu dönemin önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Memorial Ataşehir Hastanesi Tıbbi Onkoloji Bölümü'nden Prof. Dr. Nur Şener, meme kanseri tedavisi sırasında dikkat edilmesi gereken 7 noktayı açıklamıştır.
1. Beslenme: Dengeli ve Yeterli Alım Önem Taşır
Meme kanseri tedavisi sırasında beslenme, hastanın genel durumunun korunması ve tedavi sürecinin daha rahat geçirilmesi açısından büyük önem taşıyor. Bu dönemde tek tip beslenmek, bazı besin gruplarını tamamen hayatından çıkarmak ya da bilimsel dayanağı olmayan diyetlere yönelmek doğru değildir.
Özellikle iştahsızlık, bulantı ve tat değişikliği yaşayan hastaların beslenme düzenleri kişisel ihtiyaçlarına göre planlanmalıdır. Yeterli protein ve enerji alımına dikkat edilmeli, sıvı tüketimi ihmal edilmemelidir. Kilo kaybı veya beslenme güçlüğü yaşanması durumunda sağlık ekibinden ve gerektiğinde diyetisyenden destek alınmalıdır.
2. Ateş ve Enfeksiyon Belirtileri Ciddiye Alınmalı
Kemoterapi başta olmak üzere bazı kanser tedavileri, bağışıklık sisteminde görev alan kan hücrelerinin sayısını azaltarak enfeksiyon riskini artırabilir. Bu nedenle el hijyenine dikkat etmek, enfeksiyon geçiren kişilerle yakın teması azaltmak ve tedavi ekibinin önerdiği önlemleri uygulamak önemlidir.
Kemoterapi sırasında ateş 38 derece veya üzerine çıkarsa, beklemeden tedavi ekibiyle iletişime geçilmelidir. Ekibe ulaşılamıyorsa acil servise başvuru gerekir. Ateşin kendiliğinden düşmesini beklemek veya yalnızca ateş düşürücü alarak durumu izlemek, gerekli değerlendirmeyi geciktirebilir. Ateş olmasa bile titreme veya genel durumda ani kötüleşme gelişirse sağlık ekibine haber verilmelidir.
3. Vitaminler ve Bitkisel Ürünlerde Hekim Onayı Şart
Kanser tedavisi sırasında bağışıklığı güçlendirdiği ya da kanseri iyileştirdiği iddiasıyla kullanılan vitaminler, gıda takviyeleri ve bitkisel ürünler her zaman masum olmayabilir. Bazı ürünler kanser ilaçlarının etkisini değiştirebilir veya tedavinin yan etkilerini artırabilir.
Hastaların kullandıkları tüm ilaçları, vitaminleri ve bitkisel ürünleri onkologlarıyla paylaşması gerekir. Bir ürünün doğal olması, güvenli olduğu veya tedaviyle etkileşime girmeyeceği anlamına gelmez. Takviye ihtiyacı varsa bunun hekim değerlendirmesiyle belirlenmesi en doğru yaklaşımdır.
4. Yan Etkiler Erken Bildirilmeli
Tedavi sırasında bulantı, halsizlik, ağız yaraları, ishal, kabızlık, cilt değişiklikleri ve saç dökülmesi gibi farklı yan etkiler görülebilir. Ancak her hastada aynı yan etkiler ortaya çıkmaz ve bunların şiddeti değişebilir.
Yaşanan şikâyetlerin erken bildirilmesi, destekleyici tedavilerin zamanında başlanmasına ve sorunların daha kolay kontrol altına alınmasına yardımcı olur. Yan etkileri tedavinin kaçınılmaz bir parçası olarak görerek katlanmaya çalışmak yerine sağlık ekibiyle paylaşmak önemlidir. İlaçları bırakmak, dozları değiştirmek veya tedavi ekibinin önerileri dışında ek ilaç kullanmak yerine ekiple iletişime geçilmelidir.
5. Beslenme Yardımcısı Desteği
Her hastanın tedavisi ve ihtiyaçları farklı olduğundan, günlük yaşamla ilgili önerilerin de uygulanan tedaviye ve hastanın sağlık durumuna göre kişiselleştirilmesi gerekiyor. Beslenme konusunda zorluk çekiliyorsa beslenme uzmanından destek alınması tedavi sürecini kolaylaştırabilir.
6. Uyum Sağlamada Sabır ve Destek Gerekli
Tedavi sürecinde kişisel fark edilecek değişiklikler normal kabul edilmeli ve bunlara karşı sakin bir yaklaşım sergilenmelidir. Psikososyal destek ve danışmanlık hizmetlerinden yararlanılması tedavi deneyimini iyileştirebilir.
7. Doktor-Hasta İletişimi Temel Taş
Tüm bu noktaların başında doktor-hasta iletişiminin kalitesi gelmektedir. Hastalar günlük yaşamda karşılaştıkları sorunları ve sorularını tedavi ekibine açıkça iletmelidir.
