Koruyucu Sağlık Yaklaşımının Önemine Dikkat Çekiliyor
3–9 Eylül Halk Sağlığı Haftası kapsamında açıklama yapan İstanbul Bilgi Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu'ndan Dr. Funda Yıldız, halk sağlığında hastalıkların ortaya çıkmasını önlemeye yönelik koruyucu yaklaşımın hayati önemine dikkat çekti. Yıldız, halk sağlığının yalnızca geniş çalışma alanından değil, hastalığı tedavi etmek yerine mümkün olduğunca öncesinde önlemeyi hedeflemesinden gücünü aldığını belirtti.
Aşılama Programlarının Küresel Etkileri
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) öncülüğünde gerçekleştirilen kapsamlı çalışmalara göre, aşılama programları son 50 yılda dünya genelinde en az 154 milyon kişinin hayatını kurtarmıştır. Aşılamanın küresel bebek ölümlerindeki azalmanın yüzde 40'ına katkıda bulunduğu hesaplanmıştır. Bu veriler, koruyucu sağlık uygulamalarının toplum sağlığı üzerindeki çarpıcı etkisini ortaya koymaktadır.
DSÖ, düşük ve orta gelirli ülkelerde birinci basamak sağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılmasının 2030 yılına kadar 60 milyon ölümü önleyebileceğini ve ortalama yaşam beklentisini 3,7 yıl artırabileceğini öngörmektedir.
Önlenebilir Kanser Vakaları
DSÖ ve Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı'nın (IARC) 185 ülke ve 36 kanser türünü kapsayan küresel analizinde, incelenen yeni kanser vakalarının yüzde 37'si, yaklaşık 7,1 milyon vaka, önlenebilir niteliktedir.
Tütün kullanımı, enfeksiyonlar ve alkol tüketimi başlıca önlenebilir kanser nedenleri arasında yer almakta; yüksek vücut kitle indeksi, fiziksel hareketsizlik ve hava kirliliği de önemli risk faktörleridir.
Su, Sanitasyon ve Hijyen Kritik Faktörler
Güvenli su, sanitasyon ve hijyen koşulları hastalıkların önlenmesinde kritik önem taşımaktadır. DSÖ'ye göre güvenli olmayan su, sanitasyon ve hijyen koşulları dünya genelinde her yıl en az 1,4 milyon önlenebilir ölümle ilişkilidir.
Halk Sağlığı Yaşamın Her Alanında
Yıldız, aşılama, sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite, temiz su ve hijyen gibi farklı alanların halk sağlığının kapsamına girdiğini, halk sağlığının bireyi yaşamın belirli bir döneminde değil, doğum öncesinden yaşlılığa uzanan yaşam yolculuğunun tamamında ele aldığını vurguladı.
Halk sağlığı, anne ve çocuk sağlığından adolesan, erişkin, kadın, erkek ve yaşlı sağlığına; bağışıklamadan bulaşıcı ve bulaşıcı olmayan hastalıkların kontrolüne; erken tanı ve tarama programlarından sağlıklı beslenme ve fiziksel aktiviteye; ruh ve aile sağlığından çevre, iş ve okul sağlığına kadar çok geniş bir alanda bireyin ve toplumun sağlığını korumayı ve geliştirmeyi amaçlamaktadır.
