Genç yaşlarda kolon kanseri vakalarında gözlemlenmiş artış

Kolon kanseri genellikle ileri yaşlarda görülen bir hastalık olarak bilinse de son yıllarda 50 yaşın altındaki kişilerde görülme sıklığı giderek artıyor. Bu durumun, erken tanı ve düzenli taramanın önemini bir kez daha ortaya koyduğu belirtiliyor.

Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Abdulcabbar Kartal, genç yaşlardaki kolon kanseri vakalarının artışı nedeniyle birçok uluslararası kılavuzda ortalama risk taşıyan bireyler için taramaya başlama yaşının 50'den 45'e indirildiğini açıkladı. Kartal, ailesinde kolon kanseri bulunan veya belirli risk faktörlerini taşıyan kişilerde taramalara daha erken başlanması gerekebileceğini vurguladı.

Yaşam tarzının kanser riskine etkisi

Kolon kanserinin kalın bağırsağın iç yüzeyini kaplayan hücrelerin kontrolsüz çoğalması sonucunda geliştiğini açıklayan Kartal, hastalığın ortaya çıkmasında yaş, aile öyküsü ve genetik yatkınlığın önemli rol oynadığını belirtti.

Beslenme ve yaşam tarzı da riski etkileyebiliyor. Kartal'a göre, risk artışıyla ilişkilendirilen faktörler şunlar:

  • İşlenmiş etlerin fazla tüketilmesi
  • Aşırı kırmızı et tüketimi
  • Obezite
  • Hareketsizlik
  • Sigara ve alkol kullanımı

Sağlıklı beslenmek ve hareketli bir yaşam sürmek riski azaltabilse de, düzenli taramanın yerini tutamadığı vurgulanıyor.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler

Kolon kanserinin erken dönemlerde herhangi bir belirti vermeden gelişebileceğini belirten Kartal, hastaların sık yaptığı hatasının herhangi bir şikayetleri olmadığı için bağırsaklarında sorun bulunmadığını düşünmeleri olduğunu ifade etti. Kolon kanseri bazen uzun süre hiç belirti vermeyebiliyor.

Dikkatle değerlendirilmesi gereken belirtiler:

  • Dışkıda kan görülmesi
  • Bağırsak alışkanlıklarında yeni başlayan ve devam eden değişiklikler
  • Açıklanamayan kilo kaybı
  • Karın ağrısı
  • Nedeni belirlenemeyen demir eksikliği anemisi

Bu belirtilerin her biri kanser anlamına gelmese de, özellikle dışkıda kan görülmesi veya şikayetlerin devam etmesi durumunda hekim muayenesine başvurulması gerekiyor.

Kolonoskopi ile kanser gelişmesinden önlem alınabiliyor

Kolon kanseri taramalarının yalnızca erken tanı sağlamadığını, bazı kanserlerin gelişmesini de önleyebildiğini vurgulayan Kartal, kolon kanserlerinin önemli bir bölümünün bağırsak iç yüzeyinde gelişen ve polip adı verilen oluşumlardan kaynaklandığını açıkladı.

Bu poliplerin bazıları yıllar içerisinde kansere dönüşebiliyor. Kolonoskopi sayesinde bu oluşumlar henüz kansere dönüşmeden tespit edilerek aynı işlem sırasında çıkarılabiliyor. Bu nedenle kolonoskopi hem erken tanı hem de kanserden korunma açısından değerli bir yöntem olarak nitelendiriliyor.

Kolonoskopi dışında da tarama seçenekleri bulunduğu belirtiliyor. Dışkıda gizli kanı araştıran testler ve dışkı DNA testleri uygun kişilerde tarama amacıyla kullanılabiliyor.