Toplumsal Önyargı Erken Tanının Önünde Engel
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği'nde görevli Dr. Sabri Atalay, HIV tanısında toplumun karşı karşıya olduğu en büyük engelin damgalanma korkusu ve önyargı olduğunu açıkladı. Bu engellerin aşılmasında Gönüllü Danışmanlık ve Anonim Test Merkezlerinin kilit rol oynadığını belirtti.
Yanlış İnanışlar Tanıyı Geciktiriyor
Dr. Atalay, toplumda HIV ile ilgili çok sayıda yanlış bilgi bulunduğunun altını çizdi. En yaygın yanlış inanışlardan bazıları şu şekilde:
- Gündelik temasla (tokalaşma, aynı ortamı paylaşma, sarılma, ortak tuvalet kullanımı, aynı tabaktan yemek yeme) HIV bulaşması
- Sivrisinek ısırmasıyla bulaşma ihtimali
- HIV tanısı alanların normal bir yaşam süredemeyeceği
- Belirti olmayan kişilerin HIV pozitif olamayacağı
"Toplumda hala HIV ile ilgili geçmişten kalan pek çok yanlış bilgi bulunuyor" diyen Dr. Atalay, bu inanışların erken tanıyı engelleyen en önemli etkenler olduğunu vurguladı.
Belirtisiz Seyreden Enfeksiyon Tehlikesi
HIV enfeksiyonunun bağışıklık sistemini hedef aldığını ve tedavi edilmediğinde sistemi zayıflatabileceğini açıklayan Dr. Atalay, virüsün sinsi seyrinin tehlikesine dikkat çekti. Kişi kendisini tamamen sağlıklı hissedebilse bile enfeksiyonu taşıyor olabilir.
"HIV enfeksiyonu uzun yıllar hiçbir belirti vermeden ilerleyebilir. Bu nedenle yalnızca belirtilere güvenmek doğru değildir. Risk oluşturan bir durum yaşandıysa en doğru yaklaşım, uygun zamanda HIV testi yaptırmaktır" ifadesini kullanan Dr. Atalay, erken tanının hem bireyin hem de toplum sağlığı açısından önemine vurgu yaptı.
Etkin Tedaviler ile Normal Yaşam Mümkün
Günümüzde HIV ile yaşayan kişilerin düzenli takip ve tedavi ile uzun, sağlıklı ve üretken bir yaşam sürebildiğini belirten Dr. Atalay, modern tıbbın sunduğu olanakları ortaya koymak gerektiğini söyledi.
B=B Prensibi: Saptanamayan Bulaştırmayan
Erken tanı ve etkin tedavinin bulaş zincirini kırmadaki rolünü vurgulayan Dr. Atalay, halkın bilmesi gereken en önemli mesajı paylaştı: HIV artık erken tanı ve etkin tedaviyle yönetilebilen bir sağlık durumudur. Tedavi ile kanda HIV saptanamaz düzeye geldiğinde cinsel yolla bulaştırıcılık ortadan kalkar ve enfeksiyonun toplumda yayılması önlenir.
"Bugün verilmesi gereken en önemli mesaj şudur: HIV artık erken tanı ve etkin tedaviyle yönetilebilen bir sağlık durumudur. Tanı ne kadar erken konulursa tedaviye o kadar erken başlanabilir" diyen Dr. Atalay, korku yerine bilgiye, önyargı yerine teste ve erken tanıya odaklanılması gerektiğini vurguladı.
Belirti Beklemeden Test Şart
Hangi durumların test yaptırmak için yeterli risk oluşturduğunu açıklayan Dr. Atalay, toplumun bilinçlendirilmesinin erken tanı oranlarını artıracağını belirtti. Anonim test merkezlerinin kimlik bilgisi paylaşmama imkanı sunarak insanları test olmaya teşvik ettiğini ve bu sayede tanı oranlarının arttığını vurguladı.
